De Nobelprijs voor Literatuur 2026 is toegekend aan de Canadese schrijfster Anne Carson (76). Dat heeft het Nobelprijscomité bekendgemaakt in Stockholm. De Belgische auteur Stefan Hertmans (75), die vooraf als een van de kanshebbers werd genoemd, krijgt de prijs niet.
Carson ontvangt de onderscheiding voor haar «gedurfde en inventieve oeuvre dat, in speelse dialoog met de klassieke traditie, nieuwe vormen voor de hedendaagse literatuur heeft gecreëerd». De Zweedse Academie prees haar unieke stem en haar vermogen om poëzie te vermengen met andere genres. Ze werd al enkele jaren genoemd als een mogelijke laureaat.
Anne Carson staat bekend om een oeuvre dat zich moeilijk in één hokje laat plaatsen. Ze schrijft poëzie, essays en proza, en combineert die vormen tot wat critici omschrijven als een geheel eigen literaire taal. Haar werk put vaak uit de klassieke oudheid, maar doet dat op een speelse en eigentijdse manier. Die aanpak leverde haar internationaal aanzien op, met vertalingen in talrijke talen.
De bekroning van Carson betekent een nieuwe teleurstelling voor Stefan Hertmans, die de afgelopen jaren geregeld in de Nobelprijslijstjes opdook. De Vlaamse auteur geniet internationale faam met romans als «Oorlog en terpentijn» en «De bekeerlinge». Zijn werk werd in meer dan twintig talen vertaald en viel ook bij buitenlandse critici in de prijzen. Toch blijft de Nobelprijs voor Literatuur voorlopig buiten bereik voor de Belgische letteren.
De toekenning aan Carson past in een traditie waarbij de Zweedse Academie de laatste jaren vaker kiest voor schrijvers die de grenzen van het literaire genre opzoeken. Carson is naast dichter en essayist ook classica en vertaalster. Die achtergrond klinkt door in haar werk, dat klassieke teksten en mythologische figuren vaak een hedendaagse, soms speelse invulling geeft.
De Nobelprijs voor Literatuur wordt sinds 1901 uitgereikt en is een van de meest prestigieuze onderscheidingen ter wereld. De prijs gaat gepaard met een geldbedrag en een medaille, die traditioneel op 10 december in Stockholm worden overhandigd. Voor uitgevers en boekhandels betekent de bekroning doorgaans een flinke stijging in de verkoop van het bekroonde oeuvre.
Voor de Belgische literatuur blijft de Nobelprijs een moeilijk te bereiken doel. Eerder wist geen enkele Belgische auteur de prijs te winnen. De naam van Hertmans circuleerde de voorbije jaren geregeld in internationale weddenschappen, maar het comité koos dit jaar dus voor de Canadese schrijfster. Daarmee blijft de Nobelprijs voor Literatuur ook in 2026 buiten de Belgische landsgrenzen.