De herfst is het uitgelezen seizoen om een composthoop aan te leggen. Resten van planten, bomen en struiken veranderen zo in een natuurlijke bodemverbeteraar voor sierplanten en groenten. Wie nu begint, heeft in het voorjaar voedzame grond zonder kunstmest te hoeven kopen.
Composteren is eenvoudig en vraagt weinig materiaal. Kies een beschut plekje in de tuin en bouw de hoop laag voor laag op. Begin met grof tuinafval zoals takken en snoeisel, zodat er lucht onderin kan komen. Voeg daarna afwisselend nat en droog materiaal toe: groente- en fruitresten, koffiedik, theebladeren, grasmaaisel en bladeren. Zo ontstaat een evenwicht dat het verteringsproces op gang brengt.
Niet alles uit de tuin is geschikt voor de composthoop. Bladeren van eiken en beuken verteren erg langzaam en kunnen het proces vertragen. Ook zieke planten, onkruid met zaad en resten van gekookt eten kun je beter weglaten. Die trekken ongedierte aan of verspreiden ziektes door de hele hoop.
Een goede composthoop heeft vocht en zuurstof nodig. Keer de hoop af en toe om, zodat zuurstof bij alle lagen kan komen. Bij droog weer kun je water toevoegen; bij veel regen dek je de hoop af met een zeil of oude tapijten. De temperatuur in de kern loopt op tot vijftig à zestig graden, wat onkruidzaden en ziektekiemen doodt.
Na enkele maanden tot een jaar is het resultaat een donkere, kruimelige massa met een frisse geur. Die compost meng je door de bovenste laag van de border of gebruik je als mulch rond vaste planten en heesters. Zo krijgen planten voedingsstoffen en houdt de bodem beter vocht vast.
Voor wie weinig ruimte heeft, bestaan er speciale compostvaten of wormenhotels. Ook daarin kun je keuken- en tuinafval omzetten in bruikbare compost. Het principe blijft hetzelfde: afwisseling van nat en droog materiaal, voldoende lucht en geduld.
Door te composteren verminder je bovendien de afvalberg. Tuinafval hoeft niet naar het containerpark en hoeft niet te worden verbrand. Het is een eenvoudige manier om de kringloop in de tuin te sluiten en de bodem gezond te houden.