De Franse ontwerper Jean-Baptiste Fastrez heeft voor het Parijse designbedrijf Moustache twee nieuwe spiegels ontworpen die vertrekken van bestaande objecten. De Zodiac-spiegel ontleent zijn vorm aan de opblaasboot waarnaar hij vernoemd is: wat eruitziet als een opgeblazen tube is in werkelijkheid hoogglanzend keramiek. De Sphera-spiegel dan weer baseert zich op de hardware waarmee spiegelwanden vroeger werden samengehouden, en herwerkt die tot een reeks oversized chromen bollen die vlakke spiegelplaten tegen de muur klemmen.
Fastrez werkt al meer dan tien jaar aan het spiegelobject en ziet daarin een grote vrijheid. «Het is een van de objecten die de meeste ruimte bieden om ideeën te verkennen tussen design en sculptuur», zegt hij. Hij koestert de paradox van een object met een sterke fysieke aanwezigheid waarvan het beeld bijna volledig bestaat uit wat eromheen is. Die spanning tussen vorm en oppervlak drijft zijn experimenten aan.
Bij de Zodiac lag de nadruk op het ready-made-idee, of liever een namaak-ready-made. Fastrez wilde objecten maken die lijken alsof ze ontstaan zijn door iets anders te hergebruiken. Het beeld stond van meet af aan vast: een opblaasboot waarvan de tube een zwevend kader wordt, alsof de boot op een muur is beland en in een spiegel is veranderd. Het keramische frame bestaat uit twee gegoten delen en vormt een halve ring; waar het keramiek ophoudt, loopt de reflectie door. Zo leest het oog twee zwevende tubes, terwijl het in feite om één tube en haar spiegelbeeld gaat. «De reflectie wordt een essentieel onderdeel van de constructie», aldus Fastrez.
De Sphera ontstond in een specifieke kamer: het huis van Carlo Mollino in Turijn. Daar zag Fastrez spiegelwanden die uit meerdere delen bestonden, samengehouden door kleine chromen fittingen. Hij besefte dat het systeem helemaal niet ongewoon was en in de twintigste eeuw zowel in verfijnde architecturale interieurs als in badkamers en studentenkamers opdook. Hij zag er het meest minimale en tegelijk meest universele kader in, dat talloze formaten en composities toelaat. In plaats van het principe te hertekenen, besloot hij het volume te vergroten: de kleine bevestigingselementen kregen een bolvorm en een bijna sculpturale aanwezigheid.
Beide ontwerpen keren de gebruikelijke rol van een spiegel om door het glas als structuur in te zetten in plaats van als oppervlak. Bij de Sphera is dat letterlijk: zonder de stijfheid van de spiegelplaat heeft het bevestigingssysteem niets om vast te houden. «Visueel bestaat het object enkel uit chroom en reflecties», zegt Fastrez. «Het uitzicht hangt volledig af van de omgeving.»
Volgens de ontwerper vraagt een spiegel heel weinig: zolang iets reflecteert, geldt het als spiegel. Aan de muur draagt hij geen gewicht en weerstaat hij niets, dus blijft één geometrische eis over: min of meer vlak blijven. Fastrez ervaart dat als een paradox en een stimulerende beperking, en precies daarom leent het object zich zo goed voor verhalen. De Zodiac en de Sphera zijn daarmee meer dan gebruiksvoorwerpen: het zijn sculpturen die de kijker en de kamer zelf in het beeld betrekken.