Kunstmatige intelligentie en robots rukken op in de operatiekamer. Dat zegt een chirurg in een interview. Een eenvoudige ingreep als het verwijderen van de galblaas wordt over tien jaar met deze nieuwe technologie gedaan. Over twintig jaar opereert AI naar verwachting zelfstandig, misschien wel beter dan menselijke chirurgen nu. De chirurg spreekt van een digitale revolutie in de gezondheidszorg.
De verwachting is dat AI en robotica in eerste instantie worden ingezet bij routinematige operaties. Het verwijderen van de galblaas is daar een voorbeeld van. Dergelijke ingrepen zijn relatief eenvoudig en lenen zich goed voor automatisering. Naarmate de technologie vordert, kunnen ook complexere operaties volgen. De chirurg verwacht dat de rol van de menselijke operateur geleidelijk afneemt.
De opmars van AI in de operatiekamer past bij een bredere trend waarin technologie steeds meer taken overneemt in de zorg. Robots worden al gebruikt bij bepaalde operaties, maar altijd onder supervisie van een chirurg. De verwachting is dat de zelfstandigheid van systemen toeneemt. Dat roept vragen op over verantwoordelijkheid, veiligheid en de rol van de chirurg in de toekomst.
De chirurg benadrukt dat de ontwikkeling niet zonder slag of stoot gaat. Er zijn nog de nodige stappen te zetten voordat AI zelfstandig kan opereren. Denk aan het verzamelen van voldoende data, het testen van systemen en het opstellen van regelgeving. Ook moet duidelijk worden wie aansprakelijk is als een zelfstandig opererende AI een fout maakt.
De digitale revolutie in de operatiekamer kan gevolgen hebben voor de opleiding van chirurgen. Als eenvoudige ingrepen worden geautomatiseerd, verschuift het werk van de chirurg naar complexere gevallen en naar de begeleiding van AI-systemen. Dat vraagt om andere vaardigheden. De chirurg verwacht dat de rol van de menselijke operateur verandert, maar niet verdwijnt.
Patiënten kunnen op termijn profiteren van de technologie. AI en robots kunnen mogelijk nauwkeuriger en consistenter opereren dan mensen. Dat kan leiden tot minder complicaties en sneller herstel. Tegelijkertijd moeten patiënten erop kunnen vertrouwen dat de technologie veilig is. Transparantie over de werking van AI-systemen is daarbij belangrijk.
De verwachting dat AI over twintig jaar zelfstandig opereert, is een voorspelling. De chirurg zegt erbij dat het misschien wel beter gaat dan menselijke chirurgen nu. Of dat werkelijkheid wordt, hangt af van technologische vooruitgang, wetenschappelijk onderzoek en maatschappelijke acceptatie. De komende jaren moet blijken hoe snel de ontwikkeling gaat.