Volgende week weerklinkt in elke Vlaamse school opnieuw de eerste schoolbel. Voor meer dan 1,2 miljoen leerlingen zit de zomervakantie er dan op. De HLN Schoolwijzer bundelt alle gegevens van alle scholen in Vlaanderen, zowel kleuter-, lagere als middelbare scholen. Ouders kunnen er per gemeente en per school terecht voor cijfers over slaagkansen, het aantal zittenblijvers en de kwalificaties van het onderwijzend personeel.
Uit de Schoolwijzer blijkt dat in Vlaanderen slechts zeven op de tien leerkrachten het vereiste diploma heeft voor het vak dat ze geven. Dat cijfer geldt wanneer alle onderwijsvormen samen worden bekeken. In realiteit liggen de cijfers beter in het lager onderwijs, maar zijn ze een pak slechter in het secundair onderwijs en haast dramatisch in het buitengewoon onderwijs. In sommige gemeenten heeft zelfs maar net de helft van de leerkrachten het vereiste diploma.
Els Consuegra, professor onderwijskunde aan de VUB, noemt dat een problematiek die vaak onder de radar blijft. De Schoolwijzer maakt de verschillen tussen gemeenten en scholen nu zichtbaar. Zo kunnen ouders niet alleen de slaagkansen en het aantal zittenblijvers vergelijken, maar ook nagaan hoe het gesteld is met de diplomering van het personeel op de school van hun keuze.
De cijfers tonen dat het lerarentekort zich niet overal even scherp laat voelen. Waar sommige gemeenten erin slagen om voor bijna elke klas een bevoegde leerkracht voor de klas te zetten, moeten andere gemeenten genoegen nemen met een aanzienlijk aandeel personeel zonder het juiste diploma. Vooral in het buitengewoon onderwijs is de situatie precair, met cijfers die volgens de opstellers van de Schoolwijzer als haast dramatisch kunnen worden omschreven.
De Schoolwijzer komt op een moment dat het onderwijs in Vlaanderen voor grote uitdagingen staat. Het lerarentekort is al jaren een terugkerend thema, en de instroom van nieuwe leerkrachten volstaat niet altijd om de uitstroom te compenseren. Daarnaast kampen scholen met stijgende kosten, onder meer voor digitale middelen. Uit een bevraging van Het Nieuwsblad bleek eerder al dat twee op de drie middelbare scholen meer vragen voor laptops dan de richtprijzen die de overheid heeft vastgelegd.
Voor ouders die volgende week hun kinderen voor het eerst naar school brengen of die op zoek zijn naar een nieuwe school, biedt de Schoolwijzer een overzichtelijk instrument. De tool verzamelt per school de beschikbare gegevens op één plaats, zodat een vergelijking tussen verschillende opties eenvoudiger wordt. Naast de slaagkansen en het aantal zittenblijvers is ook de kwalificatiegraad van het personeel opgenomen, een indicator die tot nu toe minder vaak in schoolvergelijkingen werd meegenomen.
De publicatie van de Schoolwijzer valt samen met de laatste dagen van de zomervakantie. Voor veel scholen begint het nieuwe schooljaar met de nodige voorbereidingen, van de indeling van klassen tot de invulling van lesopdrachten. De cijfers over het aantal bevoegde leerkrachten maken duidelijk dat die puzzel in sommige gemeenten aanzienlijk moeilijker te leggen is dan in andere.