De Miljoenennota die op Prinsjesdag is gepresenteerd, bevat verschillende maatregelen die direct ingrijpen op de portemonnee van de Nederlandse automobilist. Hoewel de volledige uitwerking nog moet blijken, schetst het pakket een beeld van lastenverschuivingen en stimuleringsmaatregelen die het rijden in Nederland volgend jaar duurder of juist aantrekkelijker kunnen maken.
Een van de meest in het oog springende punten is de aanpassing van de brandstofaccijns. Volgens de plannen stijgt de accijns op benzine en diesel per 1 januari, waardoor tanken aan de pomp duurder wordt. Voor een gemiddelde automobilist die jaarlijks tienduizend kilometer rijdt, kan dat oplopen tot enkele tientallen euro's per jaar. De verwachting is dat de prijsstijging vooral voelbaar is voor mensen die afhankelijk zijn van de auto voor woon-werkverkeer, omdat er in veel regio's nog geen volwaardig alternatief is.
Ook de motorrijtuigenbelasting verandert. Voor bezitters van een elektrische auto blijft het tarief voorlopig gehandhaafd, maar de korting voor hybride voertuigen wordt versoberd. Dat betekent dat wie een plug-in hybride rijdt, volgend jaar meer wegenbelasting betaalt dan nu. De maatregel past in een bredere beweging waarbij het kabinet de stimulering van volledig elektrisch rijden wil voortzetten, terwijl tussenvormen minder aantrekkelijk worden gemaakt.
De bijtelling voor zakelijke rijders blijft een gevoelig onderwerp. Voor auto's met een lage uitstoot blijft het verlaagde tarief gelden, maar de grens waarop dat tarief van toepassing is, wordt verlaagd. Dat raakt vooral leaserijders die een duurdere elektrische auto rijden. Zij gaan maandelijks meer belasting betalen over het privégebruik van hun auto. Voor werkgevers kan dit betekenen dat de kosten van een leasewagen stijgen, wat doorwerkt in arbeidsvoorwaarden.
Daarnaast trekt het kabinet extra geld uit voor de aanleg en het onderhoud van wegen. Een deel van de opbrengsten uit de accijnsverhoging wordt gereserveerd voor infrastructuurprojecten, met name op knelpunten in de Randstad en langs de grote doorgaande routes. Volgens de toelichting moet dit de doorstroming verbeteren en de filedruk op de lange termijn verminderen. Critici wijzen erop dat de effecten pas over jaren zichtbaar zijn.
Voor oldtimers verandert er weinig. Auto's ouder dan vijftig jaar blijven vrijgesteld van de apk, en ook de wegenbelastingregeling voor klassiekers blijft ongewijzigd. Wel blijft de mogelijkheid bestaan dat een voertuig een WOK-melding krijgt als de technische staat niet aan de eisen voldoet. Dat is een rijverbod tot de RDW het voertuig opnieuw heeft gekeurd. Voor eigenaren die hun auto hebben getuned, blijft het verplicht om bij een vermogenstoename van twintig procent of meer een herkeuring aan te vragen.
Verzekeraars kijken mee. Wie het vermogen van de auto aanpast zonder dit te melden, loopt het risico dat de verzekering niet uitkeert bij schade. Sommige maatschappijen accepteren getunede auto's überhaupt niet. Het is daarom verstandig om vooraf te informeren naar de voorwaarden, zeker nu de regels rondom aanpassingen en keuringen onderdeel blijven van het publieke debat.
De komende weken debatteert de Tweede Kamer over de plannen tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen. Minister Heinen van Financiën benadrukte dat de begroting niet in beton is gegoten. Dat betekent dat automobilisten voorlopig nog niet met zekerheid kunnen zeggen wat er volgend jaar op hun rekening staat. Duidelijk is wel dat de auto een blijvend aandachtspunt is in de fiscale plannen van het kabinet.