In Zaanstad is de onrust groot na een reeks geweldsincidenten. In nog geen twee maanden tijd vonden op verschillende plekken in de gemeente elf incidenten plaats, waaronder explosies, beschietingen en bedreigingen. Afgelopen weekend werd bij een woning aan de straat Rode Zee in het noordoosten van Zaandam een Cobra naar binnen gegooid. Burgemeester Jan Hamming spreekt van „hondsbrutaal” geweld en zegt dat mensen doodsbang zijn.
Een buurtbewoner aan de Rode Zee, die anoniem wil blijven, heeft camera-beelden van het incident. Daarop is te zien hoe een persoon op slippers een explosief naar binnen gooit en wegrent. „Het maakt ze niks uit”, zegt de bewoner. Hij had al twee camera’s hangen, maar heeft inmiddels ook rolluiken besteld. Andere bewoners overwegen te verhuizen. Een bewoner van de flat aan het Hof van Zaenden, waar drie weken geleden een explosie plaatsvond, zegt tegen NH Nieuws: „Wij wonen hier nog maar net, maar er zijn veel incidenten. Ik wil echt weg hier.” Twee appartementen in die flat zijn nog altijd niet bewoonbaar.
De politie zegt dat de incidenten niet allemaal met elkaar te maken hebben. „Er spelen op dit moment vier tot vijf verschillende conflicten die leiden tot deze ernstige geweldsincidenten”, aldus een woordvoerder. In sommige gevallen gaat het om een relationeel conflict, maar over het algemeen zijn de incidenten volgens de burgemeester drugsgerelateerd. Een week geleden was er nog een explosie bij een woning aan de Zuiddijk, dicht bij het centrum. Dat pand was al gesloten omdat er eerder een niet-ontploft explosief was gevonden.
De politie heeft negen verdachten aangehouden. Een groot deel van hen is jong; de jongste is 13 jaar. Burgemeester Hamming zegt dat kinderen vaak worden gebruikt als „personeel van zware misdaad”. Hij benadrukt dat de opsporing van de opdrachtgevers aandacht verdient: „Zij geven de opdrachten en moeten worden gepakt.”
De gemeente heeft op de plekken van de incidenten camera’s geplaatst, maar Hamming ziet dat als een tijdelijke oplossing. Daarnaast wil de gemeente inzetten op preventie, bijvoorbeeld met jongerenwerkers. Kamal Qebayli, teamleider bij Jongerenwerk Zaanstad, zegt dat jongeren worden geronseld voor gewelddadige klussen. „Wij proberen hen bewust te maken om daar niet in te trappen. We zetten in op talentontwikkeling.”
De burgemeester wil onderzoeken of het mogelijk is om op de onrustige plekken een gebiedsverbod voor minderjarigen in te stellen. Het is nog niet duidelijk of dat juridisch haalbaar is. „Wat mij betreft moeten we alles verkennen om te zorgen dat deze misdadige sector er niet meer in slaagt om kinderen ’s nachts op straat te krijgen om bommen aan te leggen”, aldus Hamming.