De Nederlandse adviesprijs voor een liter benzine heeft woensdag een recordniveau bereikt. Een liter Euro95 kost nu gemiddeld 2,726 euro, een stijging van 0,4 cent ten opzichte van dinsdag. Daarmee is het hoogste niveau ooit in Nederland bereikt. De prijsstijging volgt op een periode van scherpe schommelingen op de internationale oliemarkten.
Dinsdag steeg de literprijs van Euro95 nog met 4 cent. Die toename was het gevolg van een forse stijging van de olieprijzen, nadat een belangrijke oost-westelijke pijpleiding in Saudi-Arabië buiten gebruik raakte na een droneaanval. De olieprijzen laten inmiddels weer een lichte daling zien, maar het is nog onduidelijk wanneer de Saudische pijpleiding weer in gebruik wordt genomen. De aanval en de daaruit voortvloeiende onzekerheid over de olievoorziening werken al langer door op de prijzen aan de pomp.
De gemiddelde adviesprijs voor diesel is opgelopen tot 2,777 euro per liter. Dat is 1,4 cent meer dan dinsdag. De hoogste prijs voor diesel werd in april gemeten, toen het tarief piekte op 2,819 euro per liter. Opvallend is dat de prijzen voor benzine en diesel woensdag niet dezelfde kant op bewogen: benzine daalde licht, terwijl diesel juist duurder werd.
De prijsontwikkeling is het gevolg van maandenlange spanningen in het Midden-Oosten. Door de Iranoorlog en de blokkade van de Straat van Hormuz zijn de olieprijzen al geruime tijd hoger dan gebruikelijk. De Straat van Hormuz is een cruciale zeestraat voor de wereldwijde oliehandel, en verstoringen daarvan werken direct door op de brandstofprijzen in Europa.
De adviesprijzen die worden genoemd, worden in de praktijk vaak alleen langs de snelweg gevraagd. Bij andere pompen kunnen automobilisten tot tientallen centen per liter goedkoper tanken. Een belangrijk deel van de prijs aan de pomp in Nederland bestaat uit belastingen. Daarmee is Nederland koploper in Europa op het gebied van accijns op brandstof.
Experts houden er rekening mee dat tanken in Nederland de komende tijd nog duurder wordt. «Ik sluit niet uit dat we de 3 euro aantikken op de snelweg», zei energiedeskundige Hans van Cleef van bureau EqoLibrium begin deze maand. Die uitspraak werd gedaan voordat de recente prijsstijgingen zich aandienden.
In buurland België is tanken al jaren veel goedkoper dan in Nederland. Drive, de belangenvereniging voor tankstations, miste in de plannen die het kabinet op Prinsjesdag presenteerde aandacht voor ondernemers in de grensstreek. Volgens Drive lopen zij omzet mis omdat Nederlanders in de grensstreek massaal in het buitenland tanken. De vereniging pleit voor maatregelen om het prijsverschil met buurlanden te verkleinen.
De actuele prijsstijging raakt niet alleen automobilisten, maar ook de transportsector en de binnenvaart, die afhankelijk zijn van diesel. De ontwikkeling van de olieprijs blijft voorlopig onzeker, zolang de situatie in het Midden-Oosten niet stabiliseert en de getroffen pijpleiding in Saudi-Arabië niet operationeel is.