De Tweede Kamer dringt aan op een duidelijker en breder verbod op camerabrillen, de zogenoemde gluurbrillen met ingebouwde camera, microfoon en kunstmatige intelligentie. Een Kamermeerderheid wil dat het verbod in meer situaties gaat gelden dan nu het geval is. «Het tempo kan niet snel genoeg zijn», zegt Pro-Kamerlid Kathmann. «Nederland is het zat. De onrust is ongelofelijk groot.»
Volgens het kabinet is een nieuw verbod juridisch niet nodig, omdat er al verschillende rechtsregels gelden voor het gebruik van camerabrillen en de gemaakte videobeelden. Staatssecretaris Van Bruggen benadrukt dat de bril alleen privé mag worden gebruikt. «Maar ik begrijp de oproep van de Kamer wel», aldus de staatssecretaris. Het kabinet wacht op een advies dat dit najaar wordt verwacht van het Europees Comité voor Gegevensbescherming over camerabrillen, AI-brillen en andere AI-wearables. De Autoriteit Persoonsgegevens is in dat comité vertegenwoordigd en is in Nederland de toezichthouder op privacy.
De AP waarschuwde dinsdag uitdrukkelijk dat het gebruik van de brillen en het gemaakte beeldmateriaal in veel situaties verboden is. Het recht op privacy is vastgelegd in de Grondwet, het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Daarnaast gelden het nationale en Europese consumentenrecht, het portretrecht, de Auteurswet en het Wetboek van Strafrecht. Het in het geheim filmen in bijvoorbeeld kleedkamers en toiletten is strafbaar. Ook onderwijs, zorg, horeca, winkels, sportscholen en zwembaden kunnen in hun huisregels al een afdwingbaar verbod opnemen.
Kathmann erkent dat de camerabril «eigenlijk al verboden is», maar vindt dat de regels explicieter moeten worden opgenomen in richtlijnen, omdat veel mensen de regels overtreden en veel anderen daar last van hebben. Eerder vroeg het CDA al om een verbod. De digitale burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom en de Consumentenbond steunen een verbod op de bril met ingebouwde microfoon en AI. Zij wijzen erop dat veel mensen in intieme situaties worden gefilmd zonder dat zij het doorhebben, waarna de beelden op sociale media belanden.
Programmamaker Roel Maalderink en Bits of Freedom uitten in een satirische video kritiek op de camerabrillen van Meta. Maalderink filmde met de bril medewerkers van Meta bij het kantoor in Amsterdam. Het techbedrijf heeft de video van Instagram, onderdeel van Meta, verwijderd. «Angstaanjagend», zegt Kathmann. «Dit riekt naar censuur.» Meta stelt dat de video is verwijderd wegens vermeend pesten en intimidatie. De video is nog wel te zien op YouTube, onderdeel van Google.
Ook Google en Apple willen AI-brillen met ingebouwde camera op de markt brengen. De Kamer wil dat er een uitzondering komt op een verbod voor toepassingen die positief worden ontvangen. Voor blinden en slechtzienden kan de AI-functie ondersteunen bij het voorlezen van teksten of het vinden van locaties. Artsen kunnen collega's op afstand mee laten kijken bij de behandeling van een patiënt. Voor zulke toepassingen moet volgens de Tweede Kamer ruimte blijven.