De huidige begrotingsonderhandelingen in de Wetstraat roepen bij Fons Van Dyck een sterk déjà-vugevoel op. In een analyse voor Knack beschrijft hij een situatie die volgens hem lijkt op een oude film die opnieuw is opgezet: hoogoplopende overheidstekorten, onderhandelingen die blijven aanslepen, een premier die bij herhaling aan de noodrem trekt en coalitiepartners die vooral uitleggen wat voor hen niet kan.
Van Dyck schetst daarmee een beeld van een politiek proces dat vastloopt in herkenbare patronen. De begroting staat onder druk door grote tekorten, terwijl de gesprekken tussen de regeringspartners moeizaam verlopen. De premier moet daarbij geregeld ingrijpen, en de coalitiepartners lijken vooral bezig met het afbakenen van hun eigen grenzen in plaats van met het zoeken naar een gezamenlijke oplossing.
De vergelijking met het verleden is volgens de auteur niet toevallig. Geschiedenis herhaalt zich niet vanzelf, maar politieke leiders wel, zo luidt de kern van zijn betoog. Dezelfde dynamieken duiken opnieuw op: partijen die elkaar aftasten, een regering die worstelt met haar meerderheid en een premier die het hoofd boven water moet houden.
Het is een patroon dat de Belgische politiek vaker heeft gekend. Begrotingsoefeningen in de Wetstraat draaien geregeld uit op lange nachten, uitgestelde akkoorden en compromissen die pas in laatste instantie worden gesloten. De huidige situatie past in die traditie, met dit verschil dat de financiële druk groot blijft en de marges voor uitstel beperkt zijn.
Van Dyck richt zich in zijn analyse vooral op de houding van de betrokken politieke leiders. Zij bepalen in belangrijke mate of de onderhandelingen vooruitgaan of blijven hangen. Zolang de nadruk ligt op wat niet kan, blijft een doorbraak uit, zo suggereert hij. De vraag is of de huidige generatie leiders erin slaagt om uit het bekende scenario te stappen.
De analyse verschijnt op een moment dat de begroting opnieuw centraal staat in de Belgische politiek. De komende dagen en weken moeten duidelijk maken of de gesprekken tot een akkoord leiden of dat de impasse aanhoudt. Voor de regering is een tijdige oplossing essentieel, want de budgettaire druk verdwijnt niet vanzelf.
Van Dyck besluit met de vaststelling dat het verleden een spiegel biedt, maar geen garantie. De geschiedenis herhaalt zich niet automatisch, wel de reflexen van de mensen die er vorm aan geven. Of dat ook deze keer zo is, zal moeten blijken uit de manier waarop de onderhandelingen in de Wetstraat de komende periode verlopen.