De stikstofmaatregelen die het kabinet wil nemen, bieden «perspectief op vergunningverlening» en daarmee een uitweg uit de stikstofcrisis. Dat concludeert landsadvocaat Pels Rijcken in een advies dat minister van Landbouw Jaimi van Essen vrijdag met de Tweede Kamer heeft gedeeld.
Het advies is een steun in de rug voor het kabinet, dat onder zware druk staat om de stikstofproblematiek aan te pakken. De landsadvocaat, de huisjurist van de overheid, stelt dat de voorgenomen maatregelen juridisch houdbaar zijn en ruimte kunnen bieden voor nieuwe vergunningen. Dat is belangrijk voor onder meer de bouw, de landbouw en de industrie, die al lange tijd kampen met vergunningsstop door de stikstofcrisis.
Volgens het advies zal het herstel van vergunningverlening «gebied voor gebied» verlopen. Dat betekent dat niet in één keer voor heel Nederland ruimte ontstaat, maar dat per regio wordt bekeken welke economische en ecologische ruimte er is. Deze gefaseerde aanpak moet ervoor zorgen dat de stikstofdoelen niet uit het oog worden verloren en dat de maatregelen juridisch standhouden bij de rechter.
Het stikstofpakket dat het kabinet heeft gepresenteerd, is ingrijpend en zal vooral voor boeren grote gevolgen hebben. Het advies van de landsadvocaat biedt het kabinet echter een juridische basis om door te gaan met de plannen. De Tweede Kamer heeft om het advies gevraagd, wat wijst op brede politieke belangstelling voor de juridische houdbaarheid van de maatregelen.
Minister Van Essen benadrukte vrijdag dat het advies laat zien dat er perspectief is. «De plannen geven lucht», zo vatte zij de conclusie samen. Daarmee probeert het kabinet vertrouwen te winnen voor een dossier dat al jaren tot grote maatschappelijke en politieke spanningen leidt.
De stikstofcrisis ontstond doordat de rechter paal en perk stelde aan de uitstoot van stikstof, waardoor veel vergunningen werden ingetrokken of niet meer konden worden verleend. Sindsdien zoekt het kabinet naar een balans tussen natuurherstel en economische belangen. Het advies van de landsadvocaat is een volgende stap in dat proces, maar de uitvoering blijft complex en gevoelig.
Of de plannen ook daadwerkelijk tot meer vergunningen leiden, hangt af van de uitwerking per gebied en van de vraag of de rechter de maatregelen accepteert. Duidelijk is dat het kabinet met dit advies in de hand de komende periode verder wil met de stikstofaanpak. De Tweede Kamer zal de plannen de komende tijd kritisch blijven volgen.