Het kabinet stelt 50 miljoen euro beschikbaar voor natuurherstel in de duingebieden rond de Rotterdamse haven. Dat moet ertoe leiden dat het zogeheten stikstofslot wordt opgeheven, zodat er weer bouw- en andere vergunningen kunnen worden afgegeven. Het geld is bedoeld voor herstelmaatregelen in Natura2000-gebieden die volgend jaar moeten worden uitgevoerd.
De maatregelen staan in de Routekaart naar natuurvergunningverlening in de Rotterdamse Haven, opgesteld door onder meer de rijksoverheid, de gemeente Rotterdam en het havenbedrijf. Naast het uitzetten van konijnen gaat het om het bestrijden van exotische planten en insecten en het inperken van het aantal fietsers en wandelaars langs de kust. Volgens de betrokken partijen is dat nodig om de duinen weer te laten verstuiven en de biodiversiteit te versterken.
Het gaat om de Natura2000-gebieden Meijendel en Berkheide tussen Den Haag en Katwijk, het Haagse Westduinpark en Wapendal, Solleveld en Kapittelduinen tussen Den Haag, Westland en Hoek van Holland, en Voornes Duin op Voorne-Putten. In een deel van die gebieden wordt drinkwater gewonnen. De gebieden worden professioneel beheerd, onder meer door duinwaterbedrijf Dunea. Stikstofneerslag is daar niet per se het grootste probleem; waterbeheer en kustbescherming zijn net zo belangrijk voor het in stand houden van de natuur. Daardoor is het op deze locaties relatief eenvoudig om de biodiversiteit en andere Natura2000-doelen te halen.
In het plan staat dat er konijnen worden uitgezet voor een robuust duin-ecosysteem dat bestand is tegen stikstofdepositie. De konijnen houden de begroeiing kort, zodat de duinen kunnen verstuiven. Hun populatie is door infectieziekten sterk achteruitgegaan. Het uitzetten van de dieren moet dat herstellen.
De Rotterdamse haven moet zelf ook maatregelen nemen, zoals nauwere samenwerking tussen het bedrijfsleven en natuurorganisaties, meer elektrisch aangedreven apparatuur in de haven en schepen die minder uitstoten. Gedeputeerde Arne Weverling (VVD) van Zuid-Holland noemt de afspraken een belangrijke stap. «Alles bij elkaar zorgt het ervoor dat we weer vergunning kunnen gaan verlenen», zegt hij. «Er zijn bedrijven die wel plannen hebben maar niet eens meer een vergunning durven aanvragen. Wij zeggen: dien je plannen weer in. Kom naar Rotterdam.»
Wethouder Tim Versnel (VVD), verantwoordelijk voor de Rotterdamse haven, benadrukt de samenhang tussen de haven en de natuurgebieden elders in de provincie. «In zo'n klein dichtbevolkt landje heb je bijna altijd met elkaar te maken», zegt hij. «We zijn een team Nederland met elkaar en we moeten met elkaar zorgen dat we weer vooruitkomen.» Versnel noemt de afspraken een belangrijke eerste stap. «We willen de duurzaamste en sterkste haven zijn in 2050. Dat lukt nu niet. Het zal nog wel wat voeten in de aarde hebben maar we gaan de goede kant op.»
Het havenbedrijf, de gemeente en de provincie Zuid-Holland trekken al jaren aan de bel over de stikstofproblemen die de economische activiteiten in het havengebied in gevaar brengen. Juist vergroeningsprojecten liggen stil omdat er geen vergunningen verleend kunnen worden. De haven heeft niet alleen last van het stikstofprobleem: een derde van alle duurzame projecten is vertraagd door capaciteitsproblemen op het elektriciteitsnet. Door alle vertragingen is het investeringsklimaat verslechterd.
Het havenbedrijf waarschuwt ook voor ruimtegebrek gezien de vele projecten die gepland staan, zoals een eigen terminal voor defensie en de aanlanding van nieuwe windmolenparken. De bouw van een nieuwe kerncentrale is inmiddels van de baan, maar de Rotterdamse haven blijft in beeld voor kleine reactoren, de zogenoemde SMR's. Het herstel van de Natura2000-gebieden is volgens de betrokken partijen dan ook nog maar het begin.