De motorrijtuigenbelasting (mrb) is de afgelopen tien jaar fors gestegen. In Noord-Holland betaalt de eigenaar van een benzineauto in 2026, afhankelijk van het gewicht, ongeveer 38 procent meer dan in 2015. Voor een auto van 1500 kilo betekent dat een stijging van circa 886 naar 1223 euro per jaar, een verschil van ongeveer 337 euro.
De Nederlandse wegenbelasting bestaat al bijna een eeuw. In 1926 werd de Wegenbelastingwet ingevoerd, aanvankelijk rechtstreeks gekoppeld aan de aanleg en het onderhoud van wegen. De opbrengsten gingen via een wegenfonds naar de infrastructuur. In de loop der jaren verdween die koppeling en ontwikkelde de belasting zich tot een algemene belasting op motorrijtuigen. Op 1 januari 1995 werd voor personenauto's, lichte bestelauto's en motoren het houderschapsstelsel ingevoerd. Het hebben van een voertuig op naam werd het belastbare feit, of de auto daadwerkelijk rijdt maakt in principe niet uit. Alleen bij een officiële schorsing hoeft geen mrb te worden betaald.
Dat auto's gemiddeld zwaarder zijn geworden, versterkt het effect. Een auto uit bouwjaar 2024 weegt gemiddeld 1554 kilo, 330 kilo meer dan een auto uit 2016. De opmars van elektrische en plug-in hybride auto's speelt daarbij een grote rol. Een stekkerauto uit 2024 weegt gemiddeld 1875 kilo, tegenover 1217 kilo voor een benzineauto. Het benodigde batterijenpakket is een belangrijke oorzaak.
Maar ook zonder accupakket zijn auto's zwaarder geworden. Relatief forse SUV's en crossovers zijn veel populairder dan tien jaar geleden, terwijl kleine, lichte stadsauto's uit het aanbod verdwijnen. Strengere veiligheidseisen en meer voorzieningen zorgen voor extra gewicht: van camera's en sensoren tot grotere infotainmentsystemen, rijhulpsystemen en verstevigingen van de carrosserie. Een zwaardere auto vraagt vervolgens weer om grotere remmen, banden en een stevigere wielophanging.
Vooral eigenaren van milieuvriendelijker hybrides en elektrische auto's worden hard geraakt. Een plug-inhybride met 1-50 gram CO2-uitstoot betaalde tot en met 2025 het zogeheten driekwarttarief, maar sinds 1 januari 2026 geldt daarvoor het volledige benzinetarief. Omdat deze auto's door hun accu's gemiddeld zwaarder zijn dan benzineauto's, worden ze ook zwaarder belast. Voor volledig elektrische auto's ligt dat nog extremer: dit jaar geldt nog 30 procent korting op de mrb, maar die verdwijnt geleidelijk en stopt compleet in 2030. Door de zware accu's zijn EV's gemiddeld veel zwaarder, waardoor de wegenbelasting voor een EV uiteindelijk ongunstig uitpakt.
Wie minder wil betalen, hoeft de auto niet meteen de deur uit te doen. De mrb hangt voor een belangrijk deel af van het gewicht, de brandstofsoort en de provincie. Vooral het gewicht is bepalend: een auto die net onder een bepaalde gewichtsklasse blijft, kan jaarlijks aanzienlijk goedkoper zijn dan een vergelijkbaar, zwaarder model. Een lichte auto kiezen is daarmee een van de eenvoudigste manieren om de mrb laag te houden. Ook de brandstofkeuze maakt verschil. Voor dieselauto's ligt de mrb doorgaans hoger dan voor benzineauto's, en bij sommige diesels komt daar een fijnstoftoeslag bovenop.
De provincie speelt eveneens een rol, omdat een deel van de mrb bestaat uit provinciale opcenten die per provincie verschillen. Bij een verhuizing kan dat een factor zijn om mee te nemen. Voor auto's die langere tijd niet worden gebruikt, bestaat de mogelijkheid tot schorsen. Tijdens een officiële schorsing hoeft geen mrb te worden betaald, wat interessant kan zijn voor een klassieker, tweede auto of hobbyauto. De auto mag dan echter niet op de openbare weg staan of rijden. Auto's van 40 jaar en ouder zijn volledig vrijgesteld. Voor benzineauto's die voor 1 januari 1988 voor het eerst in gebruik zijn genomen, maar nog geen 40 jaar oud zijn, geldt een overgangsregeling met een maximum van 158 euro per jaar, met een winterstop in januari, februari en december.