De cyberdreiging in Nederland neemt toe, waarschuwen de politie en het Openbaar Ministerie (OM). Volgens de opsporingsdiensten vervagen landsgrenzen voor criminelen, waardoor hun netwerken steeds groter worden. Tegelijkertijd is er voor het uitvoeren van digitale aanvallen steeds minder technische kennis nodig, mede door de opkomst van kunstmatige intelligentie (AI).
Die combinatie maakt dat criminelen sneller en op grotere schaal kunnen toeslaan dan voorheen. Waar vroeger gespecialiseerde kennis nodig was om een netwerk binnen te dringen of gijzelsoftware te verspreiden, liggen die mogelijkheden nu binnen handbereik van een bredere groep. AI-tools kunnen bijvoorbeeld helpen bij het automatisch genereren van phishingberichten of het vinden van kwetsbaarheden in systemen.
De waarschuwing komt op een moment dat digitale aanvallen op bedrijven, overheden en burgers in Nederland al jarenlang toenemen. Het OM benadrukt dat de gevolgen niet alleen financieel zijn, maar ook maatschappelijke ontwrichting kunnen veroorzaken, bijvoorbeeld wanneer ziekenhuizen of vitale infrastructuur worden getroffen.
Een extra zorg is de internationalisering van de criminaliteit. Doordat daders vanuit het buitenland opereren, is het voor Nederlandse opsporingsdiensten moeilijker om hen te vervolgen. Samenwerking met buitenlandse autoriteiten is daarom essentieel, maar verloopt vaak traag en stuit op juridische en praktische bezwaren.
De politie roept organisaties op om weerbaarder te worden tegen digitale dreigingen. Dat betekent niet alleen investeren in technische beveiliging, maar ook in bewustwording bij medewerkers. Veel aanvallen beginnen namelijk met een menselijke fout, zoals het klikken op een kwaadaardige link.
Het OM wijst daarnaast op de opkomst van zogeheten cybercrime-as-a-service, waarbij criminelen kant-en-klare aanvalspakketten verhuren of verkopen op het darkweb. Hierdoor kunnen ook mensen zonder technische achtergrond deel uitmaken van criminele netwerken. Deze ontwikkeling maakt de drempel om digitaal te criminaliseren aanzienlijk lager.
De waarschuwing van politie en OM past in een breder beeld van toenemende digitale onveiligheid. Nederland is vanwege de sterke digitalisering van de samenleving een aantrekkelijk doelwit voor cybercriminelen. De opsporingsdiensten zeggen te investeren in nieuwe capaciteiten en kennis om de dreiging het hoofd te bieden, maar erkennen dat zij de ontwikkeling niet in hun eentje kunnen keren.