De samenwerking tussen premier Rob Jetten (D66) en minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) verloopt niet altijd even soepel. Dat meldt het Algemeen Dagblad op basis van gesprekken met ervaringsdeskundigen. Juist de combinatie van een premier en een minister van Financiën zou een sterk tandem moeten vormen om een kabinet tot een goed einde te brengen. Nu de twee gesprekken voeren met oppositiepartijen, moet blijken hoe stevig die tandem daadwerkelijk is.
De verhouding tussen een premier en zijn minister van Financiën is in de Nederlandse politiek van groot belang. Het ministerie van Financiën beheert de rijksbegroting en heeft daarmee invloed op vrijwel alle beleidsterreinen. Een premier die steun zoekt bij de Tweede Kamer voor plannen, is gebaat bij een minister van Financiën die de financiële consequenties draagt en verdedigt. Andersom kan een minister van Financiën niet zonder de politieke dekking van de premier. Als die twee elkaar niet goed weten te vinden, komt de besluitvorming in het kabinet onder druk te staan.
De gesprekken die Jetten en Heinen nu met oppositiepartijen voeren, zijn een testcase. Bij dergelijke onderhandelingen moeten de premier en de minister van Financiën gezamenlijk optrekken. De premier is verantwoordelijk voor de politieke koers en de eenheid binnen het kabinet, terwijl de minister van Financiën waakt over de budgettaire kaders. Oppositiepartijen zullen proberen om via de een druk uit te oefenen op de ander. Als de onderlinge verstandhouding niet goed is, kunnen zij daar misbruik van maken of kunnen er tegenstrijdige signalen naar buiten komen.
Ervaren politici wijzen erop dat een kabinet alleen succesvol kan functioneren als de premier en de minister van Financiën elkaar vertrouwen en aanvullen. In het verleden is gebleken dat een moeizame relatie tussen deze twee posities kan leiden tot vertraging, interne conflicten en uiteindelijk zelfs tot het vallen van een kabinet. De huidige situatie vraagt dan ook om duidelijke afspraken en een eensgezinde aanpak, zeker nu het kabinet steun nodig heeft van partijen buiten de coalitie.
Het is nog niet duidelijk of de gesprekken met de oppositie tot concrete resultaten leiden. Wat wel duidelijk is, is dat de samenwerking tussen Jetten en Heinen daarbij nauwlettend in de gaten wordt gehouden. De komende periode zal uitwijzen of het duo in staat is om de verwachtingen waar te maken en het kabinet stabiel door de politieke onderhandelingen te loodsen.