Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski i premier Kanady Mark Carney podpisali w czwartek deklarację o stuletnim partnerstwie oraz odrębną deklarację o wzmocnieniu współpracy w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa. Dokumenty zostały parafowane podczas wizyty ukraińskiego przywódcy w Kanadzie, która odbyła się w Banff w prowincji Alberta.
Najważniejszym elementem porozumienia obronnego jest zobowiązanie Kanady do przekazania Ukrainie technologii na potrzeby europejskiego programu obrony przeciwrakietowej Freyja. Program jest rozwijany przez stronę ukraińską i ma wzmocnić zdolności Kijowa w zakresie ochrony przestrzeni powietrznej. Jak poinformował prezydent Zełenski, Kanada przekaże także «bardzo ważny pakiet obrony powietrznej» oraz zapewni wsparcie dla sektora energetycznego Ukrainy.
Podpisane dokumenty mają charakter długoterminowy. Deklaracja o stuletnim partnerstwie wyznacza ramy współpracy dwustronnej na kolejne dekady, obejmując nie tylko bezpieczeństwo, ale także inne dziedziny stosunków między oboma państwami. Deklaracja o wzmocnieniu współpracy w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa koncentruje się na bieżących potrzebach Ukrainy oraz na rozwoju wspólnych projektów technologicznych.
Wizyta Zełenskiego w Kanadzie jest częścią szerszych wysiłków Kijowa na rzecz pozyskania wsparcia militarnego i politycznego od państw NATO. Kanada należy do grupy krajów, które od początku rosyjskiej agresji konsekwentnie wspierają Ukrainę zarówno dostawami uzbrojenia, jak i pomocą finansową oraz szkoleniową. Podpisane w czwartek porozumienia wpisują się w tę politykę, nadając jej jednak wymiar znacznie bardziej długofalowy.
Program Freyja, do którego Kanada wniesie swoją technologię, jest jednym z elementów budowy europejskiego systemu obrony przeciwrakietowej. Jego rozwój przez Ukrainę ma znaczenie nie tylko dla samego Kijowa, ale również dla bezpieczeństwa regionu. Wsparcie kanadyjskie w tym zakresie może przyspieszyć prace nad systemem i zwiększyć jego zdolności operacyjne.
Premier Mark Carney podkreślił znaczenie podpisanych dokumentów dla relacji dwustronnych. Deklaracja o stuletnim partnerstwie jest określana jako historyczna, ponieważ wyznacza perspektywę współpracy znacznie wykraczającą poza standardowe ramy umów międzypaństwowych. Obejmuje ona zobowiązania w zakresie bezpieczeństwa, gospodarki i wymiany technologicznej.
Ukraina od miesięcy zabiega o wzmocnienie swojej obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej w obliczu trwających ataków Rosji na infrastrukturę krytyczną. Wsparcie ze strony Kanady, w tym transfer technologii do programu Freyja, jest odpowiedzią na te potrzeby. Jednocześnie pomoc dla sektora energetycznego ma na celu stabilizację ukraińskiego systemu energetycznego, który jest regularnie atakowany.
Podpisanie deklaracji w Banff zamyka kolejny etap rozmów ukraińsko-kanadyjskich. Obie strony zadeklarowały dalszą współpracę przy realizacji zapisów dokumentów. Szczegóły dotyczące harmonogramu przekazania technologii oraz wielkości pakietu obrony powietrznej nie zostały na razie ujawnione.