Huishoudens die vanaf 2029 een nieuwe verwarmingsketel nodig hebben, moeten dan een slimme hybride warmtepomp aanschaffen. Het kabinet scherpt de normen zo aan dat een gewone gasgestookte cv-ketel niet meer voldoet. Minister Boekholt-O'Sullivan van Volkshuisvesting heeft dat in een brief aan de Tweede Kamer laten weten. Het kabinet ziet de hybride warmtepomp als tussenstap op weg naar een volledig aardgasloze verwarming van alle gebouwen in 2050. Die stap is volgens de minister belangrijk om de klimaatdoelen te halen.
Het plan lag eerder al op tafel. In 2022 wilde het kabinet-Rutte IV de hybride warmtepomp vanaf 2026 verplicht stellen, maar dat voorstel werd geschrapt onder het kabinet-Schoof. PVV, NSC, VVD en BBB vonden vooral de kosten voor huishoudens te hoog. Het huidige minderheidskabinet haalt het plan nu weer van stal. In het regeerakkoord is afgesproken dat de hybride warmtepomp «de nieuwe standaard» moet worden.
Een hybride warmtepomp haalt zijn warmte uit de buitenlucht en het elektriciteitsnet, maar kan op koude momenten ook samenwerken met een cv-ketel op gas. Het apparaat gebruikt veel minder gas dan een traditionele ketel: de besparing kan oplopen tot 65 procent. De nieuwe norm geldt alleen als de cv-ketel aan vervanging toe is. Zolang de bestaande ketel nog werkt, mag die blijven hangen. Ook bewoners van appartementen en monumenten hoeven niet over te stappen, omdat daar vaak geen warmtepomp mogelijk is.
Het liefst ziet het kabinet dat mensen kiezen voor een volledig gasloze warmtepomp, maar een slimme hybride variant voldoet ook. «Slim» betekent dat de installatie zo kan worden ingesteld dat die vooral stroom gebruikt op momenten dat de vraag naar elektriciteit laag is, net als de prijs. Dat is belangrijk om het overvolle stroomnet te ontzien.
De aanschafkosten van een hybride warmtepomp zijn fors hoger dan die van een cv-ketel: algauw 8000 euro tegenover 2000 euro. Met de bestaande subsidieregelingen komen de kosten voor de consument op ongeveer 6000 euro. Volgens Vereniging Eigen Huis verdient een huishouden die investering in ongeveer tien jaar terug door de lagere energierekening. Het kabinet stelt dat huishoudens met een warmtepomp ook de komende jaren een lagere energierekening zullen hebben. Daarnaast leidt de investering volgens de minister tot een forse waardestijging van de woning.
Boekholt realiseert zich dat 6000 euro voor veel mensen nog steeds «verschrikkelijk veel geld» is. Daarom kondigt ze de maatregel nu al aan, «zodat je weet dat als je ketel aan vervanging toe is er een kostenpost is en dat je daar rekening mee kunt houden». De komende tijd werkt ze verder uit hoe ze ervoor kan zorgen dat iedereen tot aanschaf kan overgaan. In ieder geval wil ze renteloze leningen aanbieden.
De minister benadrukt dat de hybride warmtepomp «de logische opvolger van de cv-ketel» is. «Net zoals we eerst de VR-ketel met verbeterd rendement kregen en daarna de HR-ketel met hoog rendement.» Honderdduizenden huishoudens zijn de afgelopen tijd al overgestapt op een volledig elektrische warmtepomp of een hybride variant. Volgens Boekholt zijn de ervaringen van veel consumenten positief. De aanschaf wordt al gestimuleerd, maar voor een echte versnelling van de ontwikkeling is meer nodig, aldus de minister.