De Universiteit Gent heeft postdoctoraal medewerker Nathan Cofnas geschorst. Dat liet de onderzoeker donderdag zelf weten op het sociaalnetwerk X, waarna de UGent de maatregel bevestigde. De schorsing volgt op uitspraken van Cofnas over de zwarte Britse hoogleraar Jason Arday, die kort na die berichten overleed.
Cofnas, die zichzelf omschrijft als ‘rassenrealist’, had zich op sociale media kritisch uitgelaten over Arday. Die was hoogleraar onderwijssociologie aan de Universiteit van Cambridge en gold als een van de jongste zwarte professoren in het Verenigd Koninkrijk. Zijn overlijden zorgde voor een golf van reacties, ook binnen de academische wereld. De combinatie van Cofnas’ eerdere uitspraken en het overlijden van Arday leidde tot verontwaardiging, waarna de UGent besloot in te grijpen.
De Gentse universiteit bevestigt dat Cofnas is geschorst, maar gaat niet in op de precieze reden of de duur van de maatregel. Een woordvoerder verwijst naar het interne personeelsbeleid en zegt dat er een onderzoek loopt naar de uitspraken van de onderzoeker. Cofnas zelf spreekt op X van een onterechte maatregel en zegt dat hij zich zal verdedigen. Hij stelt dat zijn academische vrijheid in het gedrang komt.
Het is niet de eerste keer dat Cofnas voor opschudding zorgt. De onderzoeker, die verbonden is aan de vakgroep wijsbegeerte en moraalwetenschap, heeft eerder ophef veroorzaakt met uitspraken over intelligentieverschillen tussen bevolkingsgroepen. Zijn standpunten worden door critici als racistisch bestempeld, terwijl hijzelf zegt enkel wetenschappelijke vragen te willen stellen. De UGent heeft zich in het verleden al meermaals gedistantieerd van zijn uitspraken, maar greep nu voor het eerst formeel in.
De zaak heeft ook internationaal de aandacht getrokken. In Groot-Brittannië berichtten meerdere media over de dood van Arday en de rol die de uitspraken van Cofnas daarin speelden. Arday werd geprezen als een inspirerende figuur die opkwam voor gelijke kansen in het onderwijs. Zijn overlijden op relatief jonge leeftijd zorgde voor rouw binnen de academische gemeenschap, zowel in Cambridge als daarbuiten.
De schorsing van Cofnas roept vragen op over de grenzen van de academische vrijheid. Sommige collega’s en academici verdedigen zijn recht om controversiële standpunten te onderzoeken, anderen vinden dat de UGent terecht heeft ingegrepen. De universiteit benadrukt in een korte verklaring dat ze staat voor een inclusief en respectvol academisch klimaat en dat uitspraken die dat klimaat ondermijnen niet getolereerd worden.
Het onderzoek naar Cofnas loopt nog. Het is niet duidelijk wanneer er een uitspraak komt. Tot die tijd blijft de onderzoeker geschorst en mag hij geen lesgeven of onderzoek uitvoeren aan de UGent. Zijn toekomst aan de universiteit is daarmee onzeker. De zaak wordt door velen in binnen- en buitenland op de voet gevolgd, mede omdat ze raakt aan gevoelige thema’s als racisme, wetenschap en vrijheid van meningsuiting.
Voor de UGent is het een delicate kwestie. De universiteit wil enerzijds de academische vrijheid beschermen, maar anderzijds ook een veilige omgeving garanderen voor studenten en personeel. Eerder dit jaar kwam de instelling al onder vuur te liggen omdat Cofnas ondanks kritiek aan de universiteit verbonden bleef. Met de schorsing lijkt de UGent nu een duidelijk signaal te willen geven, al blijft het afwachten hoe de zaak juridisch zal aflopen.