Het verkorten van de maximale duur van de WW levert nauwelijks extra banen op. Dat blijkt uit een doorrekening van het Centraal Planbureau (CPB) op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De maatregel, die vaak wordt genoemd als manier om de arbeidsparticipatie te verhogen, blijkt in de praktijk amper effect te hebben op de totale werkgelegenheid.
Het CPB onderzocht wat er gebeurt als de maximale uitkeringsduur wordt bekort. De gedachte achter zo'n verkorting is dat werklozen sneller een baan accepteren als hun uitkering eerder stopt. Maar uit de doorrekening blijkt dat dit mechanisme in Nederland nauwelijks werkt. Het aantal banen neemt vrijwel niet toe. Dat komt doordat veel werklozen al voor het einde van hun WW-periode werk vinden, en omdat het aantal beschikbare vacatures niet toeneemt door een kortere uitkering.
Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid had het CPB gevraagd de effecten in kaart te brengen. De uitkomst is relevant voor de politieke discussie over hervorming van de sociale zekerheid. Verschillende partijen pleiten al langer voor een kortere WW om mensen sneller aan het werk te krijgen. De cijfers van het CPB nuanceren dat beeld: de maatregel kost geld en levert weinig op in termen van werkgelegenheid.
De doorrekening past in een bredere discussie over de toekomst van het stelsel. Eerder dit jaar concludeerde de Algemene Rekenkamer al dat het niet lukt om statushouders aan het werk te krijgen in sectoren met grote personeelstekorten. De Sociaal-Economische Raad (SER) adviseerde onlangs om arbeid vanaf het begin centraal te stellen bij de begeleiding van nieuwkomers, met een grotere rol voor gemeenten. Die adviezen gaan over een andere groep dan de WW-populatie, maar raken aan hetzelfde thema: hoe krijg je meer mensen aan het werk?
Het CPB benadrukt dat het effect van een kortere WW op de werkgelegenheid beperkt is. Dat betekent niet dat de maatregel geen enkele zin heeft, maar wel dat de verwachtingen getemperd moeten worden. De vraag is of het kabinet en de Tweede Kamer dit signaal meenemen in de komende besluitvorming over de WW. Duidelijk is dat een simpele verkorting van de uitkeringsduur geen banenmachine is.