Servië gaat op 25 oktober naar de stembus voor vervroegde parlementsverkiezingen. President Aleksandar Vucic heeft dat bekendgemaakt en het parlement is ontbonden. De verkiezingen komen ruim een jaar na de vorige stemming en moeten een einde maken aan de politieke onzekerheid in het land.
Vucic zit in zijn tweede en laatste ambtstermijn als president. De grondwet staat geen derde termijn toe. Hij wordt nu namens zijn partij, de Servische Progressieve Partij (SNS), voorgedragen als kandidaat-premier. Daarmee blijft hij naar verwachting de belangrijkste politieke figuur in het land, maar dan vanuit de regeringsleiderspositie in plaats van het presidentschap.
De aankondiging volgt op maanden van politieke spanning. Servië kreeg vorig jaar te maken met grote protesten na een schietincident op een school in Belgrado en een daaropvolgende schietpartij in de buurt van de hoofdstad. De demonstraties richtten zich tegen het beleid van Vucic en zijn partij. De oppositie eiste nieuwe verkiezingen. Ook waren er beschuldigingen van verkiezingsfraude bij de parlements- en gemeenteraadsverkiezingen van december vorig jaar.
Het ontbinden van het parlement en het uitschrijven van nieuwe verkiezingen is een constitutionele procedure. De president heeft het parlement ontbonden, waarna binnen een bepaalde termijn verkiezingen moeten worden gehouden. De datum van 25 oktober valt binnen die termijn. De kiescommissie moet de verkiezingen nu voorbereiden.
Voor Vucic persoonlijk betekent de stap een verschuiving. Als premier kan hij doorregeren, ook al mag hij geen president meer zijn. Critici zien hierin een manier om aan de macht te blijven. Voorstanders wijzen erop dat zijn partij nog altijd de grootste is en dat hij als premier verantwoording moet afleggen aan het parlement.
De verkiezingscampagne zal naar verwachting draaien om economische hervormingen, de betrekkingen met de Europese Unie en de relatie met Rusland. Servië is kandidaat-lid van de EU, maar onderhoudt ook nauwe banden met Moskou. De oppositie hoopt op een doorbraak, maar peilingen wijzen tot nu toe op een stevige voorsprong voor de SNS.
De vervroegde verkiezingen zijn de tweede keer in korte tijd dat Servië naar de stembus gaat. Bij de verkiezingen van december vorig jaar won de SNS opnieuw een meerderheid, maar internationale waarnemers meldden onregelmatigheden. De oppositie erkende de uitslag niet. De nieuwe stemming moet nu duidelijkheid brengen over de politieke koers van het land.
Het is nog niet bekend wie het tegen Vucic opneemt als lijsttrekker van de oppositie. Verschillende partijen hebben nog geen gezamenlijke kandidaat naar voren geschoven. De komende weken moeten de kandidatenlijsten worden ingediend. De campagne begint daarna officieel.
De verkiezingsuitslag kan gevolgen hebben voor de toetredingsonderhandelingen met de EU. Brussel heeft aangedrongen op hervormingen op het gebied van rechtsstaat en mediavrijheid. Servië wil het lidmaatschap, maar de onderhandelingen verlopen traag. De nieuwe regering zal zich moeten uitspreken over de koers richting Europa.