Wie woensdag 9 september met de trein wil reizen, moet in vrijwel heel Nederland een alternatief regelen. NS heeft aangekondigd dat er door de landelijke ov-staking die dag geen reguliere NS-treinen rijden. De uitzondering is de Airportsprinter tussen Amsterdam Centraal, Schiphol en Hoofddorp, die vier keer per uur blijft rijden.
De gevolgen zijn daarmee groter dan bij een regionale werkonderbreking. Ook medewerkers van ProRail doen mee aan de actie. FNV noemt voor rijdend NS-personeel en BO een stakingsvenster van woensdag 02.00 uur tot donderdag 02.00 uur. Voor ProRail geldt volgens de vakbond hetzelfde tijdvak.
NS adviseert reizigers om op 9 september op een andere manier te reizen. Dat is voor veel mensen makkelijker gezegd dan gedaan, omdat de actie niet alleen het spoor raakt. Ook personeel in het stads- en streekvervoer legt het werk neer. In Amsterdam rijden bijvoorbeeld geen trams, bussen en metro's en varen ook de ponten over het IJ niet.
De beperkte treindienst rond Schiphol is de belangrijkste uitzondering. De Airportsprinter blijft rijden tussen Amsterdam Centraal, Schiphol en Hoofddorp. Schiphol waarschuwt tegelijk dat de luchthaven slechter bereikbaar is en dat extra autoverkeer voor drukte op de wegen rond de luchthaven kan zorgen.
Internationale treinreizigers moeten eveneens rekening houden met uitval. Volgens NS rijden EuroCity, Eurocity Direct, Eurostar Continental en Channel, NightJet en ICE op 9 september niet in Nederland. Ook de regionale verbinding Roosendaal-Antwerpen en de Drielandentrein Luik-Aken vallen in Nederland uit.
De actie draait niet om een cao-conflict met NS zelf. FNV en CNV richten zich op het kabinet en de plannen voor de sociale zekerheid. De bonden verzetten zich tegen bezuinigingen op onder meer de WW en WIA. FNV meldde vrijdag 4 september dat de staking doorgaat omdat volgens de bond het grootste deel van de voorgenomen bezuinigingen nog niet van tafel is.
Voor reizigers betekent dat dat een politiek arbeidsconflict direct zichtbaar wordt in de dagelijkse mobiliteit. Werkgevers, scholen, ziekenhuizen en rechtbanken bereiden zich daarom voor op een dag waarop veel mensen later, helemaal niet of op een andere manier arriveren. Rechtbanken hebben bijvoorbeeld laten weten dat zittingen in beginsel doorgaan, terwijl betrokkenen die niet kunnen reizen contact moeten opnemen over digitaal deelnemen of uitstel.
Ook voor mensen die normaal een korte treinrit maken, kan de uitval onverwacht veel impact hebben. Omdat tegelijk stads- en streekvervoer wordt geraakt, is er vaak geen bus of metro om een ontbrekende treinverbinding op te vangen. Fiets, auto, taxi, thuiswerken of carpoolen worden daardoor voor veel reizigers de voornaamste alternatieven.
NS heeft de stakingsregeling voor reizigers van toepassing verklaard. De vervoerder verwijst reizigers voor de voorwaarden naar de regeling Geld Terug bij Vertraging. Voor wie van plan is alternatief vervoer te boeken, is het verstandig vooraf te controleren welke kosten wel en niet onder de regeling vallen.
Op donderdag 10 september verwacht NS de normale dienstregeling weer te rijden. De vervoerder adviseert wel kort voor vertrek de Reisplanner te controleren of meldingen in de NS-app aan te zetten. Na een landelijke werkonderbreking kan het immers tijd kosten voordat materieel en personeel overal weer op de geplande plek staan.
Voor woensdag zelf is de boodschap eenvoudiger: plan niet op een gewone treinreis. Alleen rond Schiphol blijft een beperkte spoorverbinding beschikbaar, terwijl in de rest van het land de staking het openbaar vervoer grotendeels tot stilstand brengt.