Het kabinet van premier Rob Jetten heeft zich deze zomer opvallend stilgehouden over de extreme hitte en droogte die in Nederland records vestigden. Terwijl de gevolgen van de aanhoudende warmte en het neerslagtekort zich voelbaar opdrongen, liet het kabinet nauwelijks van zich horen. Dat is opmerkelijk, omdat Jetten als voormalig klimaatminister bekendstond als een van de meest uitgesproken pleitbezorgers van klimaatbeleid.
De terughoudendheid lijkt vooral politiek gemotiveerd. Het kabinet kiest ervoor om de records niet actief te koppelen aan nieuw klimaatbeleid of aan een publieke duiding van de gebeurtenissen. Daarmee vermijdt het een debat dat in de huidige politieke verhoudingen gevoelig ligt. De stilte betekent niet dat er niets gebeurt op het gebied van klimaatbeleid, maar het kabinet brengt de zomerhitte niet naar voren als aanleiding voor nieuwe maatregelen of als bevestiging van bestaand beleid.
De droogte en hitte hadden deze zomer meetbare gevolgen. Onderzoekers van Wageningen University & Research stelden vast dat er relatief weinig muggenoverlast was. Dat komt waarschijnlijk door de extreme droogte en de hoge temperaturen, waardoor broedplaatsen voor muggen opdroogden. De onderzoekers merkten op dat er inmiddels een zesde generatie muggen rondvliegt, een teken dat de populatie zich ondanks de droogte blijft voortplanten. Dat detail laat zien hoe de zomer niet alleen records brak, maar ook alledaagse gevolgen had voor de leefomgeving.
De politieke context maakt de stilte van het kabinet extra opvallend. Jetten verwierf eerder bekendheid als «klimaatdrammer», een bijnaam die hij kreeg vanwege zijn nadruk op klimaatmaatregelen. Als premier lijkt hij een andere afweging te maken. Door zich niet uit te laten over de hitterecords voorkomt het kabinet dat het onderwerp wordt gekoppeld aan impopulaire maatregelen of aan een nieuw debat over klimaatdoelen. Ook speelt mee dat de zomerperiode politiek gezien een periode van betrekkelijke rust is, waarin het kabinet minder zichtbaar is.
De vraag is of die houding houdbaar blijft. De records van deze zomer zijn geen geïsoleerd verschijnsel, maar passen in een reeks van warme en droge jaren. Wetenschappers en maatschappelijke organisaties zullen naar verwachting blijven wijzen op de gevolgen voor waterbeheer, landbouw, natuur en volksgezondheid. Als het kabinet zich daar niet over uitspreekt, kan dat op termijn worden uitgelegd als een keuze om het onderwerp te vermijden in plaats van te duiden.
Voorlopig blijft het bij stilte. Het kabinet heeft geen publieke verklaring afgelegd over de betekenis van de hitterecords, en ook geen nieuw beleidsvoornemen gepresenteerd dat direct aan de zomer wordt gekoppeld. Daarmee blijft de politieke discussie over klimaat en extremen vooralsnog liggen bij anderen dan de regering.