Een verfilming van Homerus' Odyssee die volledig met behulp van kunstmatige intelligentie tot stand is gekomen, voldoet niet aan de verwachtingen. Dat blijkt uit een bespreking door techverslaggever Rutger Otto in de rubriek Schermtijd, waarin hij wekelijks het internet onder de loep neemt. De AI-productie weet volgens hem niet te overtuigen en steekt schril af tegen professionele verfilmingen van het klassieke epos.
De Odyssee, het beroemde epische gedicht dat wordt toegeschreven aan de Griekse dichter Homerus, beschrijft de tien jaar durende zwerftocht van held Odysseus na de Trojaanse Oorlog. Het verhaal over cyclopen, sirenen en goddelijke interventies geldt als een van de fundamenten van de westerse literatuur en is talloze malen bewerkt voor film en televisie. De nieuwste telg in die reeks is echter niet door mensenhanden gemaakt: een AI-systeem bracht het verhaal in beeld.
Volgens Otto, die de productie in zijn rubriek bespreekt, schiet het resultaat op meerdere fronten tekort. De technologie slaagt er onvoldoende in om de epische schaal en dramatische lading van het originele verhaal overtuigend weer te geven. Waar een menselijke regisseur keuzes maakt over cameravoering, montage en acteerprestaties, blijft een AI-verfilming steken in een kunstmatige weergave die de tand des tijds niet doorstaat. De vergelijking met een professionele verfilming, zoals de aankomende productie van regisseur Christopher Nolan, valt in het nadeel uit van de AI-versie.
De bespreking in Schermtijd past in een bredere discussie over de opmars van generatieve AI in de creatieve sector. Technologieën die teksten, beelden en inmiddels ook volledige films kunnen genereren, roepen vragen op over auteursrecht, werkgelegenheid en de artistieke waarde van machinegemaakt werk. Waar voorstanders wijzen op de efficiëntie en de toegankelijkheid van dergelijke tools, benadrukken critici dat het vakmanschap van scenarioschrijvers, regisseurs en acteurs niet zomaar te vervangen is.
De rubriek Schermtijd verschijnt wekelijks en behandelt ontwikkelingen op het internet en in de technologiesector. Otto richt zich daarbij op de vraag wat nieuwe digitale fenomenen betekenen voor gebruikers. De AI-verfilming van de Odyssee dient in dat licht als voorbeeld van een grotere trend: de snelle opkomst van kunstmatige intelligentie als productiemiddel in de media- en entertainmentindustrie, en de grenzen die daarbij aan het licht komen.
Of AI ooit in staat zal zijn om het niveau van een door mensen gemaakte verfilming te evenaren, is vooralsnog onduidelijk. De huidige generatie systemen lijkt vooral geschikt voor het genereren van losse beelden of korte fragmenten, maar schiet tekort bij het vertellen van een samenhangend verhaal van epische proporties. De Odyssee, met zijn complexe verhaallijnen en diepgaande personages, vormt daarmee een weerbarstige testcase voor de technologie.