Minister Van Weel van Justitie en Veiligheid staat in de Tweede Kamer zwaar onder druk vanwege de duizenden aangiften die de politie in 2024 niet heeft onderzocht. Tijdens het eerste deel van een debat over de kwestie uitten oppositiepartijen felle kritiek op zijn optreden. Zij willen zekerheid dat de minister de Kamer juiste informatie verstrekt over het aantal aangiften dat blijft liggen.
De Algemene Rekenkamer concludeerde in juni dat met ongeveer 10.000 aangiften van ernstige misdrijven, waaronder geweldsmisdrijven, niets is gebeurd. De politie kampt met personeelstekorten en heeft te veel werk om deze zaken op te pakken, aldus de Rekenkamer. De Tweede Kamer wilde Van Weel hierover aan de tand voelen.
Een aantal partijen ziet een patroon in het optreden van de minister. «Hij zet een scherp, stellig beeld neer bij de Tweede Kamer en later blijkt het anders te zitten», zei Denk-Kamerlid El Abassi. SP-Kamerlid Dobbe vroeg zich af of de minister wel grip heeft op de cijfers. Groep Markuszower-Kamerlid Lammers stelde: «Wij willen geen minister die criminaliteit onder het tapijt veegt.» JA21-Kamerlid Coenradie sluit niet uit dat ze een motie van wantrouwen gaat indienen. BBB-Kamerlid Van der Plas vindt dat het de minister ontbreekt aan leiderschap, en Forum voor Democratie is er voor het antwoord van de minister al van overtuigd dat hij de Kamer verkeerd heeft geïnformeerd.
De kritiek volgt op uitlatingen van de president van de Algemene Rekenkamer, Pieter Duisenberg, die dinsdag in een radio-uitzending zei dat Van Weel de Kamer op het verkeerde been heeft gezet. «Met halve feiten wordt een uitkomst gebagatelliseerd», aldus Duisenberg. Sinds het begin van de zomer bestaat er een stevig meningsverschil tussen Van Weel (VVD) en de Rekenkamer over het soort aangiften dat bij de politie blijft liggen. In juni stelde de Rekenkamer vast dat in 2024 met ongeveer 10.000 aangiften van ernstige misdrijven niets is gebeurd. Van Weel reageerde daarop met de stelling dat er sprake was van een «vertekend beeld» en dat de politie vooral meldingen zou laten liggen waar geen aanknopingspunten in zaten. Daarmee wekte hij de indruk de cijfers te bagatelliseren, iets wat hij zelf ontkent.
Verschillende oppositiepartijen vinden dat het openlijke getwist over cijfers schadelijk is voor slachtoffers. «Achter deze cijfers gaat groot menselijk leed schuil», zei Pro-Kamerlid Mutluer. Volgens haar ontstaat bij slachtoffers van ernstige misdrijven het gevoel dat er niets met hun aangiften wordt gedaan.
De coalitiepartijen D66, VVD en CDA staan achter hun minister. VVD-Kamerlid Martens-America wijst erop dat de minister en de Rekenkamer andere rekenmethoden hanteren. Het CDA betreurt dat Van Weel voor «ruis» heeft gezorgd en vindt het jammer dat hij dat had kunnen voorkomen door te zeggen dat de gegevens van het ministerie niet matchen met die van de Rekenkamer. «Hij heeft de Kamer niet onjuist geïnformeerd», stelt CDA-Kamerlid Straatman. Maar deze coalitie heeft geen meerderheid. Als een meerderheid van oppositiepartijen een motie van wantrouwen steunt, kan de oppositie een minister wegsturen. Zover is het nog niet.
Van Weel zal later vanavond de vragen van Kamerleden beantwoorden en moet uitleggen hoe het precies zit. Daarna moet de Tweede Kamer duidelijk maken of zij hiermee genoegen neemt. Voorafgaand aan het debat erkende de minister voor de camera al dat dingen niet helemaal goed zijn gegaan. Politiek verslaggever Marleen de Rooy noemt het een hernieuwde wake-upcall voor de coalitie: bij dit minderheidskabinet hebben de oppositiepartijen samen meer zetels, en geen van hen voelt zich verbonden met deze coalitie. Niemand ziet de noodzaak om voor dit minderheidskabinet in de bres te springen. Dat blijft een kwetsbaarheid, die Van Weel vanavond ervaart.