Dłuższa ekspozycja organizmu kobiety na estrogen może wiązać się z mniejszą liczbą markerów charakterystycznych dla choroby Alzheimera. Wynika to z badania opublikowanego w czasopiśmie Neurology, które zmienia dotychczasowe spojrzenie na to, co menopauza robi z mózgiem.
Autorzy przeanalizowali dane 352 kobiet, u których nie stwierdzono zaburzeń funkcji poznawczych. Każda z uczestniczek wykonała rezonans magnetyczny mózgu w wieku 70 lat, a pięć lat później badanie powtórzono. Porównanie obrazów pozwoliło zauważyć, że kobiety z dłuższym okresem ekspozycji na estrogen w ciągu życia miały mniej zmian związanych z chorobą Alzheimera.
Badacze objęli analizą dwa główne źródła estrogenu: antykoncepcję hormonalną oraz hormonalną terapię menopauzy. Wcześniejsze prace wiązały dłuższy okres płodny kobiety z ograniczeniem procesów starzenia się mózgu, a obecne wyniki wpisują się w tę obserwację. Według autorów estrogen może zmniejszać stany zapalne, poprawiać przepływ krwi i chronić istotę białą mózgu.
Szczególną uwagę zwrócono na chorobę małych naczyń mózgowych, która jest powiązana z pogorszeniem funkcji poznawczych. Ma to znaczenie, ponieważ choroba Alzheimera występuje u kobiet prawie dwa razy częściej niż u mężczyzn. Autorzy badania ostrzegają jednak, że nagły spadek poziomu estrogenu może zwiększać ryzyko zmian neuropatologicznych i demencji. Długofalowe skutki wahań estrogenu wciąż nie są dobrze poznane.
Badacze podkreślają też wyraźnie, że wyniki nie dowodzą, iż estrogen dostarczany z zewnątrz rzeczywiście chroni mózg. Naturalnego czasu trwania ekspozycji na estrogen lekarze nie mogą kontrolować, natomiast zewnętrzne źródła hormonu, takie jak tabletki antykoncepcyjne, plastry czy kremy do stosowania miejscowego, są dostępne. Przesądzenie o związku przyczynowym wymagałoby dalszych badań.
Temat wraca w debacie publicznej również z powodów regulacyjnych. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) rok temu usunęła ostrzeżenia w ramce, które od lat towarzyszyły lekom z estrogenem stosowanym w menopauzie. Dotyczyły one powiązania tych preparatów z problemami sercowymi i zakrzepami krwi. Zmiana ta, wraz z większą otwartością na rozmowy o objawach okresu okołomenopauzalnego, sprawiła, że zainteresowanie hormonalną terapią wyraźnie wzrosło.
Zainteresowanie przełożyło się także na rynek. Jak podano, telemedyczny dostawca Midi odnotował korzyści z odnowionego zainteresowania tematem, a w całym kraju zgłoszono niedobory plastrów z estrogenem spowodowane rosnącym popytem. Były komisarz FDA Marty Makary chwalił z kolei korzyści hormonalnej terapii na poziomie populacyjnym.
Dla czytelniczek wniosek z badania jest na razie ostrożny. Wyniki wskazują na związek między dłuższą ekspozycją na estrogen a lepszym stanem mózgu w późniejszym wieku, ale nie rozstrzygają, czy suplementacja zapobiega chorobie. Każda decyzja dotycząca hormonalnej terapii powinna zapaść po konsultacji z lekarzem, z uwzględnieniem indywidualnego stanu zdrowia.