Ferrari heeft de 12Cilindri Manuale gepresenteerd, een gelimiteerde uitvoering van zijn V12-supercar met een handgeschakelde H-patroonversnellingspook. De productie is beperkt tot 1499 exemplaren en de prijs bedraagt circa 508.000 pond. Opvallend is dat de Manuale geen mechanische koppeling tussen pook en versnellingsbak heeft: de bestaande achttraps dual-clutch automaat, ontwikkeld met Magna, blijft aanwezig en wordt via sensoren en by-wire-techniek bediend.
Volgens Ferrari-testleider Raffaele de Simone is de dual-clutch niet weg te denken uit de 12Cilindri. Zonder die transmissie verdwijnen ook het elektronische sperdifferentieel en de integratie met torque vectoring en ABS, die essentieel zijn voor het Slip Control-systeem en het speelse rijgedrag van de auto. Een geschikte single-clutch transmissie zou bovendien niet bestand zijn tegen de 500 lb-ft koppel van de 6,5-liter V12. De Manuale is daarom geen echte handbak in mechanische zin, maar een nieuwe bedieningsoptie voor de bestaande aandrijflijn.
De pook zelf is een precisie-onderdeel. Het mechanisme is gemaakt uit een blok hoogwaardig staal, gehard voor een lange levensduur en met uiterst kleine toleranties bewerkt. Een veerbelaste zuiger en excentrische rollen bepalen het gewicht van de slag en het gevoel dat de pook zichzelf naar de juiste positie trekt. Een solenoid kan het mechanisme blokkeren om terugschakelen met te veel toeren te voorkomen. De achttraps automaat blijft dus de klok slaan, maar de bediening voelt volgens Ferrari overtuigend handgeschakeld aan.
Op het Balocco-testcircuit blijkt de Manuale bij een koude start in eerste versnelling verrassend makkelijk te bedienen. De koppelingspedaalpositie wordt door een sensor doorgegeven aan de elektronisch aangestuurde koppeling, waardoor de aangrijping precies en lineair verloopt. Toch ontbreekt in die eerste minuten het driedimensionale gevoel van een klassieke handbak: de bestuurder voelt niet dat de platen elkaar raken en de motor het gewicht van de auto opneemt. Na ongeveer vijf minuten rijden kantelt dat beeld. De koppelings- en pookbewegingen voelen dan overtuigend aan, mede door het metaalachtige geluid bij elke schakelbeweging.
De Manuale onderscheidt zich uiterlijk van de reguliere 12Cilindri door vijfspaaks wielen in Group A-stijl. De auto heeft 819 pk en een scherp reagerend gaspedaal. Om de handmatige modus te activeren, trapt de bestuurder het koppelingspedaal in; onder de 45 mph licht het H-patroon op de pookknop oranje op. Terug naar automatisch schakelen gaat met de D-knop op de middenconsole. De pook heeft een anodised knop van precies 48 millimeter diameter, net als bij oudere Ferrari's.
De sensoren in de pook sturen voorspellende signalen zodra de knop beweegt. Dat is nodig omdat de dual-clutch in de reguliere 12Cilindri alleen de naastgelegen verhoudingen paraat houdt, terwijl een handmatige bestuurder ook van de tweede naar de vijfde versnelling kan schakelen. Tijdens de testrit op Balocco maakte het systeem geen enkele fout. De pedalen staan goed gepositioneerd voor tussengas bij terugschakelen. Wat niet kan, is clutchless powershiften; ook bij de Manuale blijven de koppelingen en de V12 de begrenzing vormen.
De 12Cilindri Manuale is daarmee vooral een statement: Ferrari levert voor het eerst in jaren een serieproductiemodel met een H-patroonpook, zij het met moderne techniek onder de huid. De auto voldoet aan de emissie-eisen en combineert een 6,5-liter V12 met een bediening die aan oude tijden doet denken. Ferrari laat doorschemeren dat de techniek ook met hybrides kan werken, maar over de volgende stap in Maranello is nog niets bevestigd.