Kanada formalnie złożyła wniosek o przystąpienie do Połączonych Sił Ekspedycyjnych (JEF) — kierowanej przez Wielką Brytanię struktury szybkiego reagowania, zrzeszającej państwa Europy Północnej i Bałtyku. Decyzję ogłosił premier Mark Carney podczas wizyty w Wielkiej Brytanii, po spotkaniu z szefem brytyjskiego rządu Andym Burnhamem.
JEF to wielonarodowa formacja, która może być szybko rozmieszczona w rejonach kryzysowych. Tworzą ją m.in. Wielka Brytania, państwa nordyckie i bałtyckie oraz Holandia. Kanada, choć geograficznie odległa, od lat uczestniczy w europejskich inicjatywach obronnych, m.in. w ramach NATO. Formalny wniosek to krok, który może wzmocnić jej obecność wojskową w Europie i zacieśnić relacje z sojusznikami z regionu Morza Bałtyckiego.
Zgodnie z komunikatem Ottawy celem jest pogłębienie współpracy wojskowej z państwami europejskimi oraz zmniejszenie zależności od Stanów Zjednoczonych. To element szerszej strategii dywersyfikacji sojuszy, którą Kanada realizuje w ostatnich miesiącach. W tle pozostaje niepewność co do polityki Waszyngtonu wobec NATO i Europy, co skłania Ottawę do szukania bliższych więzi z partnerami po drugiej stronie Atlantyku.
Wniosek Kanady jest odbierany jako sygnał polityczny: państwo spoza Europy chce współtworzyć europejską architekturę bezpieczeństwa. Dla JEF oznacza to potencjalne wzmocnienie zasobów, w tym morskich i lotniczych, którymi Kanada mogłaby wspierać operacje na północy Europy. Z drugiej strony pojawiają się pytania o logistykę i koszty utrzymania zdolności ekspedycyjnych tak daleko od macierzystych baz.
Decyzja nie jest jeszcze przesądzona — wniosek musi zostać zaakceptowany przez państwa członkowskie JEF. Proces może potrwać kilka miesięcy. Jeśli Kanada zostanie przyjęta, będzie pierwszym członkiem spoza Europy w tej strukturze. To z kolei może zachęcić inne państwa do podobnych kroków i wzmocnić pozycję Wielkiej Brytanii jako organizatora europejskiej współpracy obronnej po brexicie.
Dla Polski, która jest członkiem JEF, ewentualne przystąpienie Kanady oznacza dodatkowego sojusznika w regionie. Współpraca z Ottawą obejmuje już m.in. obecność kanadyjskich żołnierzy w ramach wzmocnionej wysuniętej obecności NATO na wschodniej flance. Rozszerzenie JEF o Kanadę może zwiększyć możliwości odstraszania i wspólnych ćwiczeń na Morzu Bałtyckim.
Premier Carney podkreślił, że Kanada pozostaje zaangażowana w bezpieczeństwo europejskie. Wizyta w Londynie była okazją do rozmów o dalszej współpracy wojskowej i handlowej. Ostateczna decyzja w sprawie wniosku należy do państw członkowskich JEF, które podejmują decyzje na zasadzie konsensusu.