De plotselinge afsluiting van de Hardenbergerbrug op de A28 bij Nijkerk zorgt voor groeiende irritatie bij transportbedrijven. Zij vrezen dat meer bruggen onverwacht dichtgaan door achterstallig onderhoud. Ook de Merwedebrug op de A27 bij Gorinchem is al gesloten voor vrachtverkeer en binnenkort wordt de Houtribdijk tussen Lelystad en Enkhuizen afgesloten. Volgens brancheorganisatie Transport en Logistiek Nederland (TLN) kost het omrijden bedrijven gezamenlijk ongeveer een miljoen euro per dag.
Pieter Jan Stadt, operationeel directeur bij transportbedrijf SVZ, zegt dat de onzekerheid het zwaarst weegt. „Dit geeft wel kopzorgen”, vertelt hij. Hij had zich willen voorbereiden op de sluitingen, maar weet niet waar de volgende zal plaatsvinden. „We kunnen niet inschatten waar de volgende abrupte sluiting zich gaat voordoen, dus dat baart ons wel zorgen. Waar houdt dit dan op?” Ook bij Van der Werff Logistics worden de problemen herkend. „Je hebt als transportbedrijf geen keuze. Je hebt er gewoon mee te dealen”, zegt transportmanager Eeuwe de Boer.
De problemen komen niet als een verrassing. De Algemene Rekenkamer waarschuwde in 2024 al dat Rijkswaterstaat een tekort van 34,5 miljard euro heeft om de infrastructuur voor wegen en water tot 2038 in stand te houden. Daarnaast zijn vrachtwagens door de jaren heen fors zwaarder geworden. ING-econoom Rico Luman wijst erop dat veel bruggen uit de jaren zestig en zeventig stammen. „Een vrachtwagen was toen 30 ton, nu tik je regelmatig de 50 ton aan”, zegt hij. Daardoor is onderhoud sneller noodzakelijk.
TLN roept de politiek op om actie te ondernemen. Gepland onderhoud is volgens de organisatie begrijpelijk, maar onverwachte sluitingen leiden tot problemen. „We hebben jarenlang onderhoud uitgesteld en onvoldoende geïnvesteerd in vitale infrastructuur”, zegt een woordvoerder. De frustratie bij bedrijven richt zich mede op de overheid. Stadt wijst erop dat de transportsector via accijns op brandstof en de vrachtwagenheffing veel geld aan het Rijk betaalt. „Maar hebben wij het gevoel dat zij niet genoeg in ons investeren.”
Minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat zegt veel geld vrij te maken voor onderhoud en vernieuwing. „We staan aan de vooravond van de grootste verbouwing van het Mobiliteitsfonds ooit”, aldus de minister. Hij kan echter niet garanderen dat er geen bruggen meer plotseling worden afgesloten. Ook hij wijst op de leeftijd van de infrastructuur. „Die is niet berekend op het aantal auto’s dat er vandaag de dag overheen rijdt. Dat betekent een bepaalde mate van onvoorspelbaarheid.”
De extra kosten kunnen bedrijven niet direct doorberekenen aan klanten. Vaak zijn vaste bedragen afgesproken in contracten. „Van zo’n plotselinge afsluiting heb je dan schade. Vaak kun je pas verhogen als de overeenkomst afloopt”, zegt ING-econoom Luman. De transportsector heeft financieel al te maken met gestegen brandstofkosten, hogere personeelskosten en de vrachtwagenheffing. Marieke Kuijpers, econoom bij Rabobank, noemt de brugproblemen „een druppel die de emmer doet overlopen”.
Volgens Kuijpers ontkomen bedrijven er niet aan de prijzen te verhogen. „De kosten gaan de komende twee jaar gemiddeld 16 procent omhoog. Daar komen duurzaamheidsinvesteringen nog bovenop. Dus dat moet aan de klant worden doorbelast”, zegt ze. Dat doorberekenen is echter spannend, omdat het de concurrentie kan vergroten. „Want wat als je buurman dat niet doet?”