Het kantoor van de Zuid-Koreaanse president Lee Jae-myung heeft zondagavond excuses geëist van de Oekraïense regering. Aanleiding is de bekendmaking door Kyiv dat twee Noord-Koreaanse krijgsgevangenen naar Zuid-Korea worden uitgeleverd. Volgens Seoel is daarmee een geheimhoudingsverklaring geschonden.
De Zuid-Koreaanse regering stelt dat Oekraïne vooraf had toegezegd de uitlevering niet naar buiten te brengen. Door de zaak toch publiekelijk te maken, zou Kyiv die afspraak hebben verbroken. Het presidentiële kantoor in Seoel noemt de gang van zaken onwenselijk en wil dat Oekraïne formeel zijn excuses aanbiedt.
De kwestie draait om twee Noord-Koreaanse militairen die door Oekraïense strijdkrachten gevangen zijn genomen. Noord-Korea zou troepen naar Rusland hebben gestuurd om daar aan Russische zijde mee te vechten in de oorlog tegen Oekraïne. De twee gevangenen behoren tot die groep. Oekraïne heeft besloten hen niet aan Noord-Korea over te dragen, maar aan Zuid-Korea, dat hen als eigen staatsburgers beschouwt.
De uitlevering aan Zuid-Korea is opmerkelijk, omdat Noord-Korea en Zuid-Korea technisch nog altijd in staat van oorlog verkeren. Noord-Koreaanse militairen die in Oekraïne gevangen zijn genomen, vormen voor Seoel een gevoelig dossier. Zuid-Korea wil voorkomen dat de zaak diplomatieke spanningen oplevert met Rusland of Noord-Korea, of dat de gevangenen worden gebruikt voor propaganda.
Volgens Zuid-Korea was juist om die reden afgesproken de uitlevering stil te houden. De regering in Seoel vreest dat de publiciteit het proces rond de overdracht en de opvang van de twee militairen bemoeilijkt. Ook zou de bekendmaking Noord-Korea de kans geven om de zaak in de eigen media te gebruiken.
Oekraïne heeft de uitlevering zelf naar buiten gebracht. President Volodymyr Zelensky maakte de overdracht bekend. Daarbij zou hij hebben gezegd dat het lot een van de gevangenen niet liet sterven. De exacte bewoordingen en de volledige context van die uitspraak zijn niet in alle bronnen identiek weergegeven.
Zuid-Korea heeft nog niet gezegd welke stappen volgen als Kyiv geen excuses aanbiedt. Het land houdt vast aan zijn eis en benadrukt dat gemaakte afspraken moeten worden nagekomen. De zaak raakt aan de bredere samenwerking tussen Zuid-Korea en Oekraïne, die de afgelopen jaren is aangehaald vanwege de oorlog in Oekraïne en de Noord-Koreaanse militaire steun aan Rusland.
Noord-Korea heeft nog niet publiekelijk gereageerd op de uitlevering van de twee gevangenen aan Zuid-Korea. Ook is niet duidelijk of en wanneer de twee militairen daadwerkelijk in Zuid-Korea aankomen. De Zuid-Koreaanse autoriteiten hebben geen details vrijgegeven over hun identiteit of over de vraag of zij willen terugkeren naar Noord-Korea.
De diplomatieke rel legt een nieuw pijnpunt bloot in de verhoudingen rond de oorlog in Oekraïne. Zuid-Korea levert geen wapens aan Oekraïne, maar werkt wel samen op het gebied van humanitaire hulp en wederopbouw. De gang van zaken rond de Noord-Koreaanse gevangenen kan die samenwerking onder druk zetten.
Voor Seoel is de kern dat een vertrouwelijke afspraak niet is nagekomen. De regering wil dat Kyiv de gang van zaken rechtzet. Of Oekraïne daartoe bereid is, is nog niet bekend. De twee Noord-Koreaanse militairen blijven voorlopig in Oekraïense handen of worden voorbereid op overdracht aan Zuid-Korea.