Een staatshervorming mag geen excuus zijn om niet te doen wat moet gebeuren. Dat heeft Vlaams minister Caroline Gennez (Vooruit) gezegd in de aanloop naar een beslissende week voor de regering-Diependaele. Volgens de minister mogen discussies over een nieuwe bevoegdheidsverdeling tussen federaal en Vlaams niveau geen reden zijn om noodzakelijke hervormingen uit te stellen.
Gennez plaatst daarbij vraagtekens bij de oprichting van een Vlaams mensenrechteninstituut. «Moeten we echt een Vlaams mensenrechteninstituut hebben als Unia al bestaat? Voor mij is dat niet nodig», klinkt het. Unia is het Interfederaal Gelijkekansencentrum dat discriminatie bestrijdt en gelijke kansen bevordert. De minister ziet in de bestaande federale structuur een reden om geen extra Vlaamse instelling in het leven te roepen.
De uitspraken komen op een moment dat de Vlaamse regering onder leiding van minister-president Matthias Diependaele (N-VA) aan een sleutelweek begint. De coalitie van N-VA, Vooruit en CD&V moet knopen doorhakken over de begroting en over verschillende dossiers die al langer op tafel liggen. Binnen de regering leven uiteenlopende visies over de rol van Vlaanderen en over de wenselijkheid van nieuwe Vlaamse instellingen.
Gennez pleit daarnaast voor de invoering van een vermogenskadaster. «Alles staat ook klaar voor een vermogenskadaster», aldus de minister. Een dergelijk register zou een overzicht moeten bieden van vermogensbestanddelen, met als doel de fiscaliteit transparanter en rechtvaardiger te maken. Het voorstel past in de bredere discussie over de financiering van de Vlaamse begroting en de fiscaliteit van grote vermogens.
De timing van de uitspraken is niet toevallig. Deze week wordt beschouwd als «money time» voor de regering-Diependaele. Dat betekent dat er belangrijke beslissingen moeten vallen over de begroting en over de prioriteiten van de Vlaamse meerderheid. Binnen de coalitie liggen de accenten verschillend: N-VA legt de nadruk op Vlaamse autonomie en een terughoudende overheid, terwijl Vooruit eerder inzet op sociale rechtvaardigheid en herverdeling.
Het debat over een staatshervorming sleept al langer aan. Voorstanders willen meer bevoegdheden naar de deelstaten brengen, tegenstanders vrezen dat een dergelijke operatie jaren in beslag neemt en het bestuur verlamt. Gennez waarschuwt dat de discussie niet mag leiden tot uitstel van maatregelen die nu nodig zijn. Daarmee plaatst ze zich in een debat dat de komende maanden waarschijnlijk blijft terugkeren, zowel in het Vlaams Parlement als op federaal niveau.
Of de regering-Diependaele deze week tot concrete beslissingen komt over het vermogenskadaster en over de eventuele oprichting van een Vlaams mensenrechteninstituut, is nog niet duidelijk. De uitspraken van Gennez maken in elk geval duidelijk dat de meningsverschillen binnen de coalitie niet alleen gaan over cijfers, maar ook over de rol en de omvang van de Vlaamse overheid.