Het Italiaanse parlement heeft een nieuwe kieswet goedgekeurd. Daarmee boekt premier Giorgia Meloni een belangrijke politieke overwinning. De wet is de vijfde sinds de jaren negentig en geldt bij de volgende parlementsverkiezingen, die volgend jaar plaatsvinden.
Meloni kiest met het nieuwe kiesstelsel voor een strategie van alles of niets. De wet moet de positie van haar rechtse coalitie versterken, maar of dat lukt is nog niet zeker. Het effect hangt af van de uitslag en van de manier waarop de partijen hun lijsten samenstellen.
Italië kent een lange reeks kiesstelsels die elkaar in snel tempo opvolgden. Sinds de jaren negentig is het systeem meerdere keren ingrijpend veranderd, vaak met het doel stabiele regeringen te krijgen. De nieuwe wet past in die traditie, maar ook in de politieke verhoudingen van dit moment.
De goedkeuring is een overwinning voor Meloni omdat zij het onderwerp op de agenda zette en er een meerderheid voor vond. Tegelijk blijft de vraag of de wet haar daadwerkelijk helpt bij de stembusgang. Een kieswet bepaalt mede hoe zetels worden verdeeld, maar de uitslag blijft afhankelijk van de kiezers en van de samenwerking tussen partijen.
De wet treedt in werking voor de volgende verkiezingen. Dat betekent dat de partijen zich moeten voorbereiden op een nieuw speelveld. Voor Meloni en haar coalitie is dat een kans, voor de oppositie een risico. De komende maanden zal duidelijk worden hoe de partijen zich opstellen.
De nieuwe kieswet is de vijfde sinds de jaren negentig. Italië heeft in die periode te maken gehad met frequente wisselingen in het kiesstelsel, vaak kort voor verkiezingen. De discussie over het stelsel is in Italië dan ook nauw verbonden met de vraag hoe stabiel een regering kan zijn.
Of de wet Meloni helpt, is niet zeker. Een kiesstelsel kan een partij of coalitie bevoordelen, maar alleen als de uitslag meewerkt. De premier heeft met de goedkeuring in ieder geval laten zien dat zij haar meerderheid kan gebruiken voor een belangrijk dossier.
De komende verkiezingen worden de eerste test van het nieuwe stelsel. Voor de partijen betekent dat een nieuwe strategie. Voor de kiezer verandert er vooral iets aan de manier waarop stemmen worden omgezet in zetels. Het parlement heeft de wet goedgekeurd, maar het echte effect blijkt pas bij de stembusgang.