Zes laatstejaars van het Koninklijk Atheneum Antwerpen zijn na de examens in juni betrapt op AI-fraude. Het is geen alleenstaand geval: op steeds meer scholen merken leerkrachten dat leerlingen hen met chatbots als ChatGPT en Gemini moeiteloos te snel af zijn. Leerkrachten Wouter (52), Veronique (48) en Sabrina (51) getuigen hoe AI het klaslokaal binnendrong en hoe ze terugvechten. “We vallen soms achterover van wat leerlingen al kunnen”, klinkt het.
De drie leerkrachten hebben elk hun eigen strategie ontwikkeld. Wouter schrapte huiswerk volledig: “Waarom zou ik nog taken geven? Mijn leerlingen maken ze toch met ChatGPT.” Veronique blokkeert apps op de schoolcomputers en past haar toetsen aan zodat ze niet meer met een chatbot kunnen worden opgelost. Sabrina koos voor een andere aanpak en laat leerlingen AI bewust gebruiken, maar controleert het resultaat strenger. “Er is geen kader, dus we moeten het zelf doen”, zeggen ze.
Uit een bevraging bij duizend leerkrachten door HLN, in samenwerking met Arteveldehogeschool, blijkt dat amper één op de vijf scholen voorbereid is op AI. Nochtans is er nood aan zo’n kader, want uit dezelfde bevraging blijkt dat leerlingen passief worden door het gebruik van AI. “Scholen hebben nood aan duidelijke richtlijnen”, luidt de conclusie. Leerkrachten vinden dat leerlingen lui worden van de technologie, maar een gezamenlijk plan ontbreekt op vier op de vijf scholen.
De directeurs die HLN sprak, erkennen dat AI het onderwijs voor grote uitdagingen plaatst. De technologie evolueert zo snel dat het bestaande toetsen- en takenmodel onder druk komt te staan. Scholen zoeken daarom naar manieren om fraude te detecteren en tegelijkertijd leerlingen voor te bereiden op een wereld waarin AI niet meer weg te denken is. Sommige scholen kiezen voor mondelinge examens, andere voor toetsen in de klas zonder digitale hulpmiddelen.
Het Koninklijk Atheneum Antwerpen nam na de fraude in juni maatregelen. De school voerde gesprekken met de betrokken leerlingen en hun ouders en scherpte de regels rond AI-gebruik aan. Toch blijft het voor leerkrachten een zoektocht. “We moeten zelf uitzoeken wat werkt”, zegt Wouter. “Er is geen handleiding voor hoe je lesgeeft in een tijdperk waarin elke leerling een chatbot op zak heeft.”
De bevraging toont ook dat de verschillen tussen scholen groot zijn. Sommige scholen experimenteren al met AI-tools in de les, terwijl andere nog volledig in het analoge tijdperk werken. Die ongelijkheid baart leerkrachten zorgen: leerlingen uit de ene school leren wel met AI omgaan, leerlingen uit de andere school worden geacht het zelf uit te zoeken. Het pleidooi voor een duidelijk kader klinkt dan ook steeds luider.