De Tweede Kamer is nog niet bereid de zorgbegroting van het kabinet te steunen. De onduidelijkheid over de compensatie voor chronisch zieken voor het verdwijnen van de zorgaftrek in 2028 staat een akkoord in de weg. Minister Hermans van Volksgezondheid kreeg tijdens het debat veel vragen over hoe die compensatie er precies uit moet zien. Zij zei volgende maand met nieuwe voorstellen te komen.
Het kabinet heeft al geld uitgetrokken om chronisch zieken te compenseren die in de problemen dreigen te komen door een opeenstapeling van maatregelen. Een concreet plan voor de inzet van dat geld ontbreekt echter nog. Onder patiënten zijn de zorgen groot, en oppositiepartijen willen daarom eerst helderheid voordat zij besluiten over steun aan de begroting voor komend jaar. Die steun is nodig omdat het minderheidskabinet geen meerderheid heeft in de Kamer.
In de oorspronkelijke plannen zitten twee maatregelen die chronisch zieken raken. Het eigen risico gaat met 15 euro per jaar omhoog. Daarnaast wordt alvast vastgelegd dat de zorgaftrek in 2028 verdwijnt. Dat betekent dat chronisch zieken kosten die niet door de zorgverzekering worden gedekt, niet meer mogen aftrekken van de belasting. Vooral die laatste maatregel kan mensen met veel zorgkosten duizenden euro's per jaar kosten.
Minister Hermans zei zich te realiseren dat veel mensen juist dankzij de zorgaftrek mee kunnen doen in de samenleving en aan het werk kunnen. «Die groep hebben wij dus heel goed voor ogen», aldus de minister. Toch wil het kabinet het belastingvoordeel afschaffen, omdat ook veel mensen met een hoger inkomen er gebruik van maken zonder het echt nodig te hebben. Dat maakt de regeling onnodig duur. Daarnaast is de regeling fraudegevoelig en ingewikkeld, en worden er veel fouten mee gemaakt. Daardoor kunnen mensen te maken krijgen met terugvorderingen van de Belastingdienst.
Volgens Hermans is het «geen gemakkelijk puzzeltje» om de Kamer tegemoet te komen. De Kamer wil dat wordt onderzocht of een alternatieve aftrek mogelijk is, die gerichter is op de mensen die het echt nodig hebben. Het kabinet vreest dat de regeling daardoor alleen maar complexer wordt en kijkt daarom ook naar andere manieren om de compensatie te regelen.
Partijen zoals Pro, JA21 en ChristenUnie willen weten hoe de afschaffing uitpakt voor chronisch zieken. Zij willen dat weten voordat de Kamer het belastingplan en de zorgbegroting verder behandelt. PVV en SP zijn ronduit negatief. Kamerlid Bushoff van Pro benadrukte dat het minderheidskabinet met zijn partij op zoek moet naar een totaaldeal «waarbij gewone mensen erop vooruitgaan». Zonder zo'n deal rijdt het kabinet volgens hem «keihard op een muur af».
De Kamer behandelt begin november het belastingplan. Voor die tijd moet er duidelijkheid zijn over de compensatie. De nieuwe voorstellen van minister Hermans moeten dan uitsluitsel geven en hopelijk de goedkeuring van de oppositie wegdragen. Tot die tijd blijft de steun voor de zorgbegroting onzeker.