De Tweede Kamer wil dat het kabinet met een duidelijk reactieplan komt voor Russische sabotageacties op Europees grondgebied. Aanleiding is de toename van sabotage en aanvallen die aan Rusland worden toegeschreven. Het kabinet moet volgens de Kamer in staat zijn om dreigingen en sabotage snel toe te schrijven en te bestraffen.
Hoogleraar krijgswetenschappen Martijn Kitzen zegt dat duidelijkheid urgent nodig is. «Duidelijkheid is urgent nodig, al gaat het ook om de politieke bereidheid om stappen te zetten», aldus Kitzen. Hij wijst erop dat het niet alleen gaat om een technisch plan, maar ook om de wil om daadwerkelijk op te treden.
De zorgen in de Kamer richten zich op wat wel een «schaduwoorlog» wordt genoemd: aanvallen en sabotageacties die plaatsvinden zonder openlijke oorlogsverklaring. Deze acties kunnen variëren van cyberaanvallen tot brandstichting of het beschadigen van infrastructuur. Het kabinet heeft nog geen volledig uitgewerkt plan gepresenteerd.
Kitzen benadrukt dat het essentieel is dat de overheid snel kan vaststellen wie verantwoordelijk is. «Duidelijkheid is urgent nodig», herhaalt hij. Volgens hem is het belangrijk dat er een kader komt waarmee de regering kan reageren zonder dat elke keer opnieuw discussie ontstaat over de vraag of het wel om een aanval gaat.
De Tweede Kamer wil dat het kabinet met concrete voorstellen komt. Het gaat daarbij niet alleen om het bestraffen van aanvallen, maar ook om het afschrikken van verdere acties. De politieke bereidheid om stappen te zetten is volgens Kitzen een cruciale factor. Zonder die bereidheid blijft een plan steken in goede voornemens.
De oproep van de Kamer komt op een moment dat Europese landen vaker te maken krijgen met hybride dreigingen. Deze dreigingen vallen vaak onder de drempel van een gewapend conflict, maar kunnen wel grote schade aanrichten. Het kabinet staat voor de taak om een antwoord te formuleren dat zowel juridisch houdbaar als politiek uitvoerbaar is.
Kitzen zegt dat het belangrijk is dat er een helder afwegingskader komt. Daarmee kan de overheid sneller handelen en is voor burgers en bondgenoten duidelijk waar Nederland staat. De Kamer wil dat het kabinet hier werk van maakt. De komende periode zal moeten blijken hoe het kabinet invulling geeft aan de gevraagde duidelijkheid.