Het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Canada voeren een importverbod in op goederen uit Israëlische nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever. De Britse buitenlandminister David Miliband maakte de maatregelen vanmiddag bekend in het Lagerhuis. Naast het importverbod komen er sancties tegen bedrijven en individuen die de uitbreiding van illegale nederzettingen faciliteren, bijvoorbeeld via financiële dienstverlening of infrastructuur. Ook het adverteren voor nederzettingen op de Westoever wordt in het Verenigd Koninkrijk verboden.
De maatregelen moeten binnen zes tot negen maanden van kracht worden. In een gezamenlijke verklaring kondigen nog negen andere landen steun aan voor soortgelijke nationale of Europese maatregelen. Nederland kwam eerder al met een importverbod voor producten uit Israëlische nederzettingen; dat gaat op 22 september in. Na die aankondiging zette Israël twee Nederlandse vertegenwoordigers het land uit die werkzaam waren bij het internationale steuncentrum voor Gaza.
De Britse regering beschouwt de Israëlische bezetting van de Westelijke Jordaanoever als onwettig, benadrukte Miliband. „De handelsrelatie moet de onwettigheid van de bezetting reflecteren”, zei hij. Hij voegde daaraan toe dat hij zich niet kan voorstellen dat Britse burgers willen dat het land de bezetting steunt door producten uit de nederzettingen in de winkels toe te laten. Het doelwit van de sancties zijn de illegale nederzettingen, en niet Israël, benadrukte hij. In zijn toespraak zei hij de sancties aan te kondigen als „een trotse Britse Jood” die „standvastig” is in zijn steun voor de staat Israël.
Bijna een jaar geleden erkende het Verenigd Koninkrijk de Palestijnse staat. Oud-premier Keir Starmer verklaarde toen dat het VK een morele verantwoordelijkheid heeft om een vreedzame toekomst voor Israëliërs en Palestijnen te ondersteunen. Een week geleden maakte Miliband al duidelijk dat de handelsrelatie met Israël volledig op de schop moet; hij sprak toen over een reset. Israël waarschuwde daarop terug te slaan als de maatregelen zouden doorgaan.
Reden voor de Britse maatregelen is onder meer het groeiende aantal illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever en het toenemende geweld door „terroristische kolonisten”, zoals Miliband ze vandaag omschreef. Zo werd vorige maand bekend dat projectontwikkelaars kunnen meedoen aan de aanbesteding voor het bouwen van woningen voor kolonisten in het omstreden E1-project. Het VK, Duitsland, Frankrijk, Italië, Canada, Noorwegen en ook Nederland veroordeelden die plannen. Met dat bouwproject wordt de Westoever effectief in tweeën opgedeeld en wordt een toekomstige Palestijnse staat praktisch onmogelijk gemaakt, herhaalde Miliband vandaag.
Ondertussen neemt het geweld tegen Palestijnen toe. „Huizen worden met de grond gelijk gemaakt, gezinnen ontheemd. Wijk na wijk, gezin na gezin, persoon na persoon”, zei Miliband. Volgens de minister is er sprake van etnische zuivering in delen van de Westelijke Jordaanoever.
De Israëlische president Isaac Herzog noemt de sancties „een ernstige misrekening” en „een besluit dat aan de verkeerde kant van de geschiedenis terecht zal komen”. „Sancties zijn geen oplossing”, aldus Herzog, „dialoog is dat wel”. In de huidige context zou het volgens hem „een grove inmenging in de democratische verkiezingen van een soeverein land zijn”, verwijzend naar de Israëlische parlementsverkiezingen op 27 oktober.
In een reactie op de aangekondigde sancties meldt de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken, Gideon Saar, dat het Britse consulaat in Jeruzalem door Israël wordt gesloten. Daarnaast mogen twaalf Britten Israël niet meer in, onder wie voormalig Labour-leider Jeremy Corbyn. Het Verenigd Koninkrijk mag, in navolging van Nederland, ook geen vertegenwoordigers meer hebben in het internationale steuncentrum voor Gaza, zei Saar.