Tussen de 6000 en 11.000 woningen in Nederland zijn de afgelopen jaren gekocht met vervalste documenten. Criminelen weten via hypotheekfraude panden in handen te krijgen om daar illegale activiteiten te ontplooien. Dat staat in een nog niet gepubliceerd rapport dat al ruim zes maanden bij het ministerie van Justitie en Veiligheid ligt.
Het onderzoek is uitgevoerd door het Financieel Expertise Centrum (FEC). Het vorige kabinet gaf de opdracht om de aard en omvang van hypotheekfraude in Nederland in kaart te brengen. Het rapport zou in maart klaar zijn, maar publicatie laat op zich wachten. Kamerleden, de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) en de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) maken zich al jaren zorgen over deze vorm van fraude.
Criminelen kopen woningen met vervalste loonstroken, werkgeversverklaringen, jaarcijfers of belastingaangiften. De panden worden vervolgens gebruikt voor witwassen, illegale verhuur, arbeidsuitbuiting, drugscriminaliteit en andere vormen van ondermijning. NVB-voorzitter Medy van der Laan zei dit vandaag tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer over ondermijnende criminaliteit. «Hypotheekfraude vindt in toenemende mate plaats», aldus Van der Laan. «Er vindt uitbuiting plaats, oplichting en nog heel verschrikkelijke andere dingen. En het verstoort de leefbaarheid van een wijk.»
Eerder kwamen via het Financieele Dagblad al berichten naar buiten over een crimineel netwerk dat tussen 2018 en 2023 honderden woningen in de regio Amsterdam kocht via gesjoemel. Die panden werden onder meer gebruikt voor de opslag van geld en drugs, en er werden arbeidsmigranten ondergebracht. De fraudeurs, veelal Bulgaarse arbeidsmigranten, waren in dienst genomen door administratiekantoren om loonstrookjes te vervalsen. In de Tweede Kamer stelden onder meer VVD en NSC vragen over deze kwestie aan het toenmalige kabinet.
De KNB wijst op gebrekkige wetgeving en beperkte mogelijkheden tot informatie-uitwisseling. Net als banken willen notarissen inkomensgegevens kunnen verifiëren bij de Belastingdienst. «We respecteren alle gevoeligheden rondom privacy. We willen bij een aanvraag alleen maar checken of de gegevens die we hebben gekregen wel kloppen», zei Van der Laan daarover.
Kamerlid Mutluer van Pro dringt erop aan dat het rapport en de aanbevelingen zo snel mogelijk naar de Kamer worden gestuurd. Volgende week staat er een debat over dit onderwerp gepland. De vertraging van het rapport zorgt voor onrust bij betrokken partijen, die al langer aandringen op maatregelen tegen deze vorm van georganiseerde misdaad.