De aangekondigde landelijke staking in het openbaar vervoer van aanstaande woensdag leidt tot toenemende woede bij ov-bedrijven, reizigersorganisaties en werkgevers. Zij stellen dat reizigers opnieuw de dupe worden van een arbeidsconflict waar zij geen partij in zijn. „Dit is gewoon misbruik”, klinkt het bij meerdere betrokken partijen.
De staking betekent dat er de hele dag geen treinen van de NS rijden. Ook ander openbaar vervoer, zoals bussen en trams, zal op veel plaatsen stilliggen. Reizigers die afhankelijk zijn van het ov om op hun werk, school of afspraak te komen, moeten woensdag op zoek naar alternatieven. Schiphol blijft beperkt bereikbaar, melden verschillende bronnen rondom de actie.
Reizigerskoepel Rover uit scherpe kritiek op de actievoerders. De organisatie zegt geen begrip te hebben voor een staking die vooral reizigers treft die geen andere keuze hebben dan het openbaar vervoer. „De rekening wordt telkens bij de reiziger neergelegd”, aldus een woordvoerder. Ook werkgeversorganisaties laten weten dat zij de actie als disproportioneel ervaren. Zij wijzen erop dat de onderhandelingen tussen vakbonden en werkgevers nog niet zijn vastgelopen en dat een landelijke staking op dit moment een zwaar middel is.
De vakbonden zelf verdedigen de actie met het argument dat de druk op de onderhandelingen moet worden opgevoerd. Zij willen een betere cao voor het ov-personeel en zien de staking als een noodzakelijk signaal aan werkgevers. Dat argument wordt door critici echter weggewuifd. „Bonden maken misbruik van het ov om hun punt te maken”, zegt een woordvoerder van een van de ov-bedrijven. „Het publiek wordt gegijzeld in een conflict dat niet over hen gaat.”
De staking zorgt ook voor praktische problemen bij bedrijven en instellingen die afhankelijk zijn van personeel dat met het ov reist. Sommige werkgevers hebben inmiddels alternatieve regelingen getroffen, zoals thuiswerkdagen of carpoolafspraken. In Amsterdam zijn er initiatieven van restaurants en scholen die personeel en klanten zelf over het IJ laten varen tijdens de staking. Zij huren daarvoor boten in om de hinder te beperken.
De onvrede over de staking is breed gedragen, maar de vraag is of die ook invloed heeft op het verloop van de actie. De vakbonden hebben aangegeven vast te houden aan de plannen zolang er geen nieuw onderhandelingsresultaat ligt. De komende dagen wordt duidelijk of er op het laatste moment nog een akkoord wordt bereikt of dat reizigers woensdag daadwerkelijk voor gesloten deuren staan.
Voor reizigers betekent de staking dat zij woensdag rekening moeten houden met aanzienlijke vertragingen of volledige uitval van het ov. NS heeft geadviseerd om niet te reizen tenzij het echt noodzakelijk is. Wie toch op pad moet, doet er goed aan om vooraf de reisplanner te raadplegen en alternatieven te overwegen. De verwachting is dat de wegen rondom de grote steden woensdag drukker zullen zijn dan normaal, omdat veel mensen zullen uitwijken naar de auto of de fiets.