Rusland zal de komende jaren fors besparen op gezondheidszorg en onderwijs om de oorlog in Oekraïne te blijven financieren. Uit de federale begroting voor 2026 blijkt dat de uitgaven voor sociale voorzieningen en openbare diensten worden teruggeschroefd, terwijl defensie een steeds groter deel van de staatskas opeist.
De militaire uitgaven bereiken een recordniveau van ongeveer 40 procent van de federale begroting. Dat is een historisch hoge verhouding die de prioriteiten van het Kremlin duidelijk maakt: de oorlogsinspanning krijgt voorrang op de binnenlandse welvaart. De verschuiving betekent dat er minder geld gaat naar ziekenhuizen, scholen en sociale programma's, precies de sectoren die het dagelijkse leven van gewone Russen het meest beïnvloeden.
Volgens de begrotingscijfers dalen de uitgaven voor gezondheidszorg in 2026 met ongeveer 5 procent in vergelijking met het jaar ervoor. Voor onderwijs is de daling nog scherper: daar gaat het om een vermindering van ongeveer 12 procent. Deze besparingen komen bovenop eerdere bezuinigingen en dreigen de toch al broze openbare dienstverlening verder uit te hollen.
De keuze om te snijden in zorg en onderwijs is opvallend, omdat de Russische bevolking al jaren kampt met een vergrijzende samenleving, dalende levensverwachting en een tekort aan medisch personeel in afgelegen regio's. Scholen buiten de grote steden hebben moeite om gekwalificeerde leraren aan te trekken. De nieuwe bezuinigingen zullen die problemen verergeren.
De verschuiving van middelen naar defensie is geen tijdelijk fenomeen. Sinds de grootschalige invasie van Oekraïne in februari 2022 heeft Rusland zijn militaire budget herhaaldelijk opgetrokken. De oorlogseconomie draait op volle toeren, met wapenfabrieken die in ploegendiensten produceren en hoge lonen betalen om arbeidskrachten aan te trekken. Dat jaagt de inflatie aan en zet de niet-militaire sectoren onder druk.
Economen waarschuwen dat de eenzijdige focus op defensie de Russische economie op lange termijn verzwakt. De productiecapaciteit in de burgereconomie krimpt, investeringen in technologie en infrastructuur blijven uit, en de afhankelijkheid van olie- en gasinkomsten maakt het land kwetsbaar voor schommelingen op de wereldmarkt. De bezuinigingen op zorg en onderwijs betekenen bovendien een investering in de toekomst die wordt uitgesteld of geschrapt.
Voor de Russische bevolking zijn de gevolgen direct voelbaar. Patiënten moeten langer wachten op behandelingen, scholen kampen met verouderd materiaal en lagere lonen voor leraren. De kwaliteit van de openbare dienstverlening daalt, terwijl de staat tegelijkertijd meer geld uitgeeft aan wapens en munitie.
De begroting voor 2026 moet nog door het Russische parlement worden goedgekeurd, maar dat is doorgaans een formaliteit. De regering heeft de prioriteiten duidelijk vastgelegd: de oorlog in Oekraïne blijft de allesbepalende factor voor de Russische staatsfinanciën. Tot er een einde komt aan het conflict, zullen de openbare diensten in Rusland blijven inleveren.