De Duitse bondskanselier Friedrich Merz heeft in de Bondsdag hard uitgehaald naar de Alternative für Deutschland (AfD). Volgens Merz komt de politiek van de partij neer op etnische zuivering. Hij zei dat tijdens een debat dat eigenlijk over de begroting van volgend jaar had moeten gaan, maar woensdag ontaardde in een rumoerige bespreking van de grote winst van de AfD bij de deelstaatverkiezingen in Saksen-Anhalt.
De uitspraak van Merz is opmerkelijk omdat hij daarmee de vergelijking maakt met een van de zwaarste begrippen uit de Duitse geschiedenis. Etnische zuivering verwijst naar het systematisch verdrijven of uitmoorden van bevolkingsgroepen. Door de politiek van de AfD zo te typeren, plaatst Merz de partij in een uiterst beladen kader. De bondskanselier reageerde daarmee op de verkiezingsuitslag in Saksen-Anhalt, waar de AfD een aanzienlijke overwinning behaalde.
Het debat in de Bondsdag stond gepland als een bespreking van de Duitse begroting voor het komende jaar. In plaats daarvan werd het een confrontatie over de opkomst van de AfD en de gevolgen daarvan voor de Duitse politiek. De winst in Saksen-Anhalt lijkt de verhoudingen in het parlement op scherp te zetten. Merz koos ervoor om de inhoudelijke begrotingsbespreking te onderbreken en zich direct te richten tot de partij die de verkiezingen in de deelstaat won.
De uitslag in Saksen-Anhalt is onderdeel van een bredere trend waarin de AfD in meerdere Duitse deelstaten en in landelijke peilingen aan invloed wint. De partij profiteert van onvrede over onder meer migratie, energieprijzen en het beleid van de federale regering. In de Bondsdag leidt dat tot een gespannen sfeer, waarbij regeringspartijen en oppositie lijnrecht tegenover elkaar staan. De woorden van Merz maken duidelijk dat hij de AfD niet als een gewone oppositiepartij beschouwt, maar als een bedreiging voor de democratische orde.
Of de uitlatingen van Merz gevolgen hebben voor de politieke verhoudingen is nog niet duidelijk. De Bondsdag debatteerde woensdag verder over de begroting, maar de aandacht was vooral gericht op de confrontatie met de AfD. De partij zelf heeft nog niet inhoudelijk gereageerd op de beschuldiging van etnische zuivering. Duidelijk is dat de verkiezingswinst in Saksen-Anhalt het politieke debat in Berlijn heeft verhit en dat de bondskanselier de aanval kiest in plaats van de dialoog.