Bondskanselier Friedrich Merz heeft in de Bondsdag hard uitgehaald naar de rechts-radicale AfD. In het eerste plenaire debat na de verkiezingen in Saksen-Anhalt zei hij dat de plannen van de partij voor zogeheten remigratie gelijkstaan aan etnische zuivering. Volgens Merz vormt de AfD een gevaar voor Duitsland.
De aanval van de kanselier kwam tijdens een begrotingsdebat, maar Merz besteedde weinig tijd aan de eigen regeringsplannen. Hij richtte zich vooral op de AfD, die zondag bij de deelstaatverkiezingen in Saksen-Anhalt een grote overwinning behaalde met 43,8 procent van de stemmen. De partij wordt in die deelstaat door de veiligheidsdienst als extreemrechts bestempeld.
Merz zei dat de AfD een destructieve kracht is en blijft. Hij wees daarbij op de remigratieplannen van de partij, die volgens hem het land zullen schaden. Veel ambachtswerk, de zorg en restaurants draaien op mensen met een migratieachtergrond, aldus de kanselier. De AfD wil het recht op asiel afschaffen en geen vluchtelingen meer toelaten. Uitgeprocedeerde asielzoekers moeten worden uitgezet.
In verschillende uitlatingen spreken prominente AfD'ers over miljoenen mensen die het land uit moeten. Daarbij wordt een onderscheid gemaakt tussen 'echte Duitsers' en 'mensen met een Duits paspoort'. Volgens Merz gaat het daarom om etnische zuivering op basis van huidskleur en herkomst. Tijdens zijn toespraak werd hij regelmatig onderbroken door geschreeuw van AfD-politici, waardoor de Bondsdagvoorzitter moest ingrijpen.
AfD-leider Alice Weidel reageerde vanuit een overwinningsroes. Ze zei tegen Merz dat zijn tijd voorbij is en viel de regering aan op linkse ideologie, massamigratie en socialistische herverdeling. Ze pleitte voor het stopzetten van hulp aan Oekraïne, het importeren van Russisch gas en deportatie van vluchtelingen.
De AfD werd in het debat door alle partijen aangevallen. SPD-fractievoorzitter Miersch noemde Weidel iemand vol haat. Groenen-leider Dröge verweet de partij woede tegen sociaal achtergestelde mensen en migranten aan te wakkeren. Dröge greep het debat ook aan om opnieuw te pleiten voor onderzoek naar een mogelijk verbod van de AfD. Het Constitutioneel Hof kan zo'n onderzoek starten als een meerderheid van de Bondsdag of Bondsraad daarvoor stemt.
De linkse partijen, waaronder regeringspartij SPD, pleiten al langer voor een verbodsprocedure. De CDU/CSU van Merz keerde zich tot nu toe tegen zo'n procedure. Na de AfD-zege in Saksen-Anhalt beweegt voor het eerst een prominente CDU'er in die richting. Hendrik Wüst, de deelstaatpremier van Noordrijn-Westfalen, pleit voor een werkgroep die een verbod onderzoekt.
In talrijke grote steden werd de afgelopen dagen gedemonstreerd tegen de opkomst van de AfD. In Berlijn, Keulen en Hamburg gingen duizenden mensen de straat op. In Saksen-Anhalt bleven de demonstraties beperkt tot enkele honderden mensen, onder meer in Halle en Maagdenburg.
Over anderhalve week vinden opnieuw deelstaatverkiezingen plaats, in Berlijn en Mecklenburg-Voor-Pommeren. In beide deelstaten staat de AfD op winst, maar volgens de peilingen kunnen ook andere partijen de grootste worden.