TikTok en het Chinese moederbedrijf ByteDance betalen 400 miljoen dollar om een Amerikaanse rechtszaak over de privacy van kinderen te schikken. Het Amerikaanse ministerie van Justitie maakte de buitengerechtelijke regeling vrijdag bekend. Daarmee komt een einde aan de zaak zonder dat de beschuldigingen voor de rechter werden getoetst en zonder dat er een schuldbekentenis werd uitgesproken.
De rechtszaak werd in 2024 aangespannen onder de regering van toenmalig president Joe Biden, door het ministerie van Justitie en de Federal Trade Commission (FTC). De Amerikaanse overheid beschuldigde TikTok ervan dat het platform bewust miljoenen kinderen onder de 13 jaar toeliet om gewone accounts aan te maken. Daarbij zouden hun persoonlijke gegevens zijn verzameld en bewaard zonder toestemming van de ouders. Ook zou TikTok regelmatig hebben nagelaten om accounts en data van kinderen te verwijderen wanneer ouders daarom vroegen.
De toon van de aankondiging van vrijdag verschilt opvallend van de taal die het ministerie in 2024 gebruikte. Toen werden TikTok en ByteDance omschreven als «herhaalde overtreders» die «op enorme schaal» te werk gingen. Het ministerie van Justitie onder de huidige regering van Donald Trump benadrukt nu net de «significante veranderingen» die TikTok heeft doorgevoerd op het vlak van eigendom, management, naleving van regels en privacypraktijken.
De schikking komt tegen de achtergrond van een opmerkelijke koerswijziging van Trump ten aanzien van TikTok. Tijdens zijn eerste ambtstermijn probeerde hij het Chinese platform nog te verbieden omwille van nationale veiligheid, tenzij ByteDance de controle over zijn Amerikaanse activiteiten zou opgeven. In de aanloop naar de presidentsverkiezingen van 2024 keerde hij echter zijn kar: hij verzette zich tegen een verbod en argumenteerde dat de verdwijning van TikTok vooral concurrent Meta ten goede zou komen.
«Als je TikTok wegdoet, zullen Facebook en Zuckerschmuck hun zaken verdubbelen», schreef Trump in maart 2024 op zijn platform Truth Social, verwijzend naar Meta-topman Mark Zuckerberg. «Ik wil niet dat Facebook, dat bedrogen heeft bij de laatste verkiezingen, het beter doet. Ze zijn een echte vijand van het volk!» Trump voert al jaren een vete met Meta en beschuldigt Facebook van politieke vooringenomenheid en censuur, nog voordat het platform zijn accounts opschortte na de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021.
Sinds zijn terugkeer in het Witte Huis heeft Trump zich herhaaldelijk bemoeid met de positie van TikTok in de Verenigde Staten. Zijn regering stelde de handhaving van een wet uit 2024, die TikTok dwong om zich af te splitsen van ByteDance of een verbod tegemoet te zien, meermaals uit. Uiteindelijk werd een herstructurering onderhandeld die leidde tot een nieuwe Amerikaanse joint venture met een meerderheidsbelang voor Amerikaanse investeerders, waardoor TikTok kon blijven opereren. Die uitsteloperaties waren omstreden, omdat de wet slechts één verlenging van maximaal 90 dagen voorzag onder bepaalde voorwaarden. Trump gaf het ministerie van Justitie niettemin herhaaldelijk de opdracht om de wet niet te handhaven.