In Nederland rijden honderdduizenden personenauto's rond die eigenlijk in een garage gecontroleerd of gerepareerd zouden moeten worden. Het gaat om voertuigen die het onderwerp zijn van terugroepacties die de RDW als ernstig classificeert. Volgens de RDW gaat het om ruim 400.000 auto's, al is het precieze aantal niet zeker, omdat de instantie zelf aangeeft dat er zowel herstelde als getroffen auto's ontbreken in de telling.
De risico's lopen uiteen. Bij ongelukken kunnen inzittenden te maken krijgen met ernstigere gevolgen, bijvoorbeeld door problemen met de airbags. Bij ongeveer een op de vijf getroffen auto's kan het gebrek op zichzelf al een ongeluk veroorzaken, bijvoorbeeld doordat de accu in brand vliegt. Automobilisten rijden soms jarenlang door met een openstaande terugroepactie. Zo rijden er nog steeds Daihatsu Materia's rond waarbij de bouten rond het stuur mogelijk niet goed vastzitten. Die terugroepactie startte negentien jaar geleden. De reparatie is gratis.
Minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat overweegt een wet om automobilisten te verplichten mee te werken aan terugroepacties. Hij zegt: «Het gaat om je veiligheid en om die van je gezin, het is echt belangrijk dat dit gebeurt.» Eerst moet volgens hem de registratie worden verbeterd, net als de communicatie met autobezitters. «We hebben nu geen goede grip op dit probleem en over hoeveel auto's het precies gaat», stelt de minister. Als verbetering uitblijft, denkt hij na over een verplichting voor consumenten.
Bij de openstaande terugroepacties gaat het in zeven op de tien gevallen om beschermingsmiddelen, zoals gordels, airbags, Isofix-bevestigingen voor kinderstoeltjes of hoofdsteunen. De meeste terugroepacties voor airbags hangen samen met het Japanse bedrijf Takata, dat airbags leverde aan verschillende autofabrikanten die kunnen ontploffen. In het buitenland zijn daardoor doden gevallen. Naar schatting rijden in Nederland nog circa 160.000 auto's rond met zo'n kwetsbare airbag. Andere recente voorbeelden zijn de hybride Ford Kuga, waarvan de accu in brand kan vliegen, en de Volvo EX30, waarvan de hoofdsteunen kunnen losraken. De eigenaren van die laatste auto's worden komende week geïnformeerd.
Het probleem is al langer bekend. In 2019 beloofde het kabinet-Rutte III verbetering en werd onderzocht of eigenaren verplicht konden worden hun auto te laten herstellen. In Noorwegen, Denemarken en Duitsland kunnen fabrikanten sancties krijgen als zij niet aan de voorwaarden voor terugroepacties voldoen. In Denemarken, Duitsland en Finland kunnen autobezitters boetes krijgen als gebreken niet worden hersteld. Autobranche-organisatie Bovag is voorstander van een verplichting voor voertuigeigenaren, net als de RDW en de Inspectie voor Leefomgeving en Transport.
Voor de verzekering geldt dat doorrijden problemen kan opleveren. Het Verbond van Verzekeraars waarschuwt dat een openstaande terugroepactie op zichzelf niet genoeg is, maar dat dit afhankelijk van de omstandigheden wel kan. Dat zou bijvoorbeeld kunnen als iemand bewust doorrijdt met een brandend lampje op het dashboard dat door een bekend probleem wordt veroorzaakt. Dan kan de eigenaar de schade bij een ongeval zelf moeten betalen. Automobilisten kunnen bij de RDW controleren of hun auto een open terugroepactie heeft, al kunnen de gegevens enige vertraging hebben en recente reparaties ontbreken.