In Nederland rijden honderdduizenden personenauto's rond die eigenlijk door een garage zouden moeten worden gecontroleerd of gerepareerd. Het gaat om auto's die het onderwerp zijn van terugroepacties die de RDW als ernstig classificeert. Volgens de RDW gaat het om ruim 400.000 auto's, al is het precieze aantal niet zeker, omdat de registratie onvolledig is.
Bij een deel van die terugroepacties gaat het om veiligheidsrisico's voor inzittenden, bijvoorbeeld door problemen met airbags of gordels. Bij een op de vijf getroffen auto's kan het probleem op zichzelf al een ongeluk veroorzaken, bijvoorbeeld doordat een accu in brand vliegt. Bij zeven op de tien openstaande terugroepacties zijn het beschermingsmiddelen die het probleem vormen, zoals gordels, airbags, Isofix-bevestigingen voor kinderstoeltjes of hoofdsteunen.
Automobilisten rijden soms jarenlang door met een openstaande terugroepactie. Zo rijden er nog steeds Daihatsu Materia's rond waarbij de bouten rond het stuur mogelijk niet goed vastzitten, een terugroepactie die negentien jaar geleden startte. De reparatie is gratis. Naar schatting rijden in Nederland ongeveer 160.000 auto's rond met een kwetsbare Takata-airbag. Het Japanse bedrijf Takata leverde airbags aan verschillende autofabrikanten die kunnen ontploffen; in het buitenland zijn daardoor doden gevallen. Andere recente voorbeelden zijn de hybride Ford Kuga, met een accu die in brand kan vliegen, en de Volvo EX30, waarvan de hoofdsteunen kunnen losraken. Over die laatste terugroepactie worden eigenaren komende week ingelicht.
Minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat overweegt een wet die automobilisten verplicht mee te werken aan terugroepacties. Volgens hem moet eerst de registratie worden verbeterd, net als de communicatie met autobezitters. «We hebben nu geen goede grip op dit probleem en over hoeveel auto's het precies gaat», stelt hij. Mocht dat onvoldoende werken, dan denkt hij na over een verplichting voor consumenten. Autobranche-organisatie Bovag, de RDW en de Inspectie voor Leefomgeving en Transport zijn voorstander van zo'n verplichting. Bovag wijst erop dat de registratie bij de RDW eerst beter moet, omdat mensen anders onterecht een rijverbod kunnen krijgen.
Het probleem is al langer bekend; in 2019 beloofde het kabinet-Rutte III al beterschap en werd onderzocht of eigenaren en fabrikanten verplicht konden worden. In Noorwegen, Denemarken en Duitsland kunnen fabrikanten sancties krijgen als zij niet aan de voorwaarden voor terugroepacties voldoen. In Denemarken, Duitsland en Finland kunnen autoeigenaren boetes krijgen als gebreken niet worden hersteld.
Het Verbond van Verzekeraars waarschuwt dat doorrijden met een open terugroepactie problemen kan opleveren voor de verzekeringsdekking. Een openstaande terugroepactie is daarvoor op zichzelf niet voldoende, maar afhankelijk van de omstandigheden kan het wel. Dat kan bijvoorbeeld als iemand bewust doorrijdt met een brandend lampje op het dashboard dat door een bekend probleem wordt veroorzaakt. Dan kan de eigenaar de schade bij een ongeval zelf moeten betalen. Volgens de verzekeraars is het belangrijkste dat mensen de kans krijgen een probleem te laten repareren, en dat dit ook gebeurt.
Automobilisten kunnen via de RDW controleren of hun auto een openstaande terugroepactie heeft. De gegevens hebben echter een vertraging, waardoor recente reparaties kunnen ontbreken.