Steeds meer Amerikaanse schadeauto’s worden in Europa verkocht, vaak na een goedkope reparatie die alleen het zichtbare herstelt. Volgens onderzoeksplatform Follow the Money en het Europees Openbaar Ministerie (EPPO) gaat het in toenemende mate om auto’s die niet verkeersveilig zijn. Criminelen kopen beschadigde voertuigen op in Noord-Amerika, laten ze in Litouwen minimaal repareren en verkopen ze vervolgens door in Duitsland, Oekraïne en ook Nederland.
De import van schadeauto’s is op zichzelf niet illegaal, maar de praktijken eromheen wel. Zo zouden airbags ontbreken, of zijn auto’s samengesteld uit onderdelen van meerdere schadevoertuigen. Via een netwerk van brievenbusfirma’s ontlopen de importeurs bovendien douaneheffingen en btw. In een zaak die bij het Europese OM bekend is, de zogeheten Nimmersatt-zaak, ging het al om vijftien miljoen euro aan niet-betaalde belastingen.
Tussen 2015 en 2025 zijn volgens het EPPO één tot anderhalf miljoen auto’s vanuit Noord-Amerika naar Europa gehaald. Dat betreft alle Amerikaanse importauto’s, niet alleen de vermeend onveilige exemplaren. Toch waarschuwt het OM dat het doorgaans gaat om voertuigen die niet aan de veiligheidseisen voldoen. De goedkope schadeherstelbedrijven zitten vooral in Litouwen, maar de auto’s worden in grote aantallen verkocht in Duitsland en Oekraïne. Via die routes kunnen ze ook in Nederland terechtkomen, bijvoorbeeld doordat Nederlandse occasionkopers in Duitsland een auto kopen of doordat vluchtelingen uit Oekraïne hun auto meenemen.
De vraag is waarom de gebreken niet worden opgemerkt door keuringsinstanties. De RDW heeft nog niet gereageerd op vragen van Follow the Money. Mogelijk zijn veel onveilige aspecten niet zichtbaar bij een keuring, of hebben de organisaties manieren gevonden om onder een strikte keuring uit te komen. Consumenten kunnen zelf wel iets doen: met een chassisnummer is het wereldwijde schadeverleden van een auto vaak te achterhalen via betaalde online tools. Ook is het verstandig om bij importauto’s extra alert te zijn en de verkoper te vragen naar het verhaal achter de auto. Een eerdere registratie in Litouwen is een reden om extra op te letten, ook al zijn niet alle auto’s uit dat land slecht.
Amerikaanse importauto’s zijn vaak te herkennen aan zijmarkeringen in of naast de koplampen en achterlichten, mijlentellers, verzekerings- en belastingstickers en de plaats van nummerplaatschroeven. Ook de uitvoering en kleurstelling kunnen wijzen op een Amerikaans verleden. Het papierwerk blijft echter nodig om uitsluitsel te geven. Niet elke Amerikaanse importauto is een slechte koop, maar extra waakzaamheid is raadzaam.