Bij de plotselinge overstromingen aan de grens van Nepal en Tibet zijn volgens de jongste cijfers minstens 98 mensen omgekomen. Honderden anderen worden nog vermist, terwijl reddingsploegen proberen afgelegen dorpen en toeristische routes te bereiken die door modder, kapotte wegen en hoog water zijn afgesneden.
Het kantoor van de Nepalese premier meldde 95 doden in Nepal. De Chinese staatszender CCTV berichtte over drie doden in het Tibetaanse district Gyirong. In Nepal stonden woensdag 403 mensen als vermist geregistreerd, onder wie 341 buitenlanders. Aan Chinese zijde waren volgens CCTV nog 265 mensen spoorloos. De aantallen veranderden in de loop van de dag snel.
De ramp trof vooral het bergachtige grensgebied rond Rasuwa en Nuwakot. Daar stromen de Lhende en Bhote Koshi door steile valleien richting de Trishuli. Een grote hoeveelheid water, modder en stenen kan in zo’n landschap in korte tijd grote afstanden afleggen. Huizen, voertuigen, wegen, bruggen en energieprojecten werden meegesleurd of onder puin bedolven.
Onder de vermisten bevinden zich veel reizigers. De Nepal Tourism Board probeert samen met reisorganisaties te achterhalen waar toeristen en pelgrims zich bevonden toen de verbindingen uitvielen. De grensroute wordt onder meer gebruikt door mensen die naar de heilige berg Kailash reizen. Dat maakt de zoektocht ingewikkelder: groepen kunnen verspreid zijn over hotels, wegen, kampen en grensposten.
De Nepalese politie en het leger zijn ingezet, net als lokale hulpdiensten. Ook China voert een grote zoekactie uit aan de Tibetaanse kant. Helikopters konden niet overal landen omdat het water hoog stond en de bodem instabiel was. Op sommige plaatsen moesten hulpverleners wachten tot het peil daalde of via beschadigde wegen verder trekken.
Over de oorzaak bestaat nog geen definitieve duidelijkheid. Een eerste analyse van Nepalese rampendiensten en wetenschappers wijst op een ijs- en rotslawine of sneeuw- en rotslawine in het stroomgebied van de Lhende. Mogelijk blokkeerde het puin de rivier tijdelijk, waarna opgehoopt water doorbrak. Waarom de lawine ontstond, is nog niet vastgesteld.
Kort voor de ramp werd in de regio een aardbeving met een magnitude van ongeveer 4,4 gemeten. Onderzoekers bekijken of die schok een rol kan hebben gespeeld, maar een oorzakelijk verband is niet bewezen. De stelling dat de aardbeving de overstroming veroorzaakte, gaat daarom verder dan wat nu bekend is.
De autoriteiten houden bovendien rekening met een tweede vloedgolf. Hogerop kan nog een natuurlijke blokkade in de rivier zitten. Bewoners van laaggelegen gebieden langs de waterlopen zijn opgeroepen voorlopig op veilige plaatsen te blijven. Dat risico maakt snelle terugkeer naar beschadigde dorpen moeilijk.
Ook de energievoorziening kreeg een klap. Het Nepalese ministerie van Energie meldde dat ongeveer 430 megawatt aan waterkrachtcapaciteit is getroffen, meer dan twaalf procent van de nationale capaciteit. Herstel van centrales, leidingen en toegangswegen kan in het Himalayagebied lang duren.
Vorig jaar werd dezelfde rivierregio al getroffen door een dodelijke overstroming die later aan het leeglopen van een gletsjermeer werd gekoppeld. Dat betekent niet dat nu hetzelfde is gebeurd. Wel groeit de druk om gletsjers, meren en instabiele hellingen beter te volgen en waarschuwingen sneller bij benedenstroomse dorpen te krijgen.
De komende uren en dagen zullen vooral duidelijkheid moeten brengen over de vermisten. Pas wanneer verbindingen zijn hersteld en reddingsploegen de geïsoleerde plaatsen hebben bereikt, wordt duidelijk hoe groot de menselijke schade werkelijk is.