Pro is bereid om met de coalitiepartijen D66, VVD en CDA te onderhandelen over de hervorming van de arbeidsongeschiktheidsverzekering WIA, maar dan moeten eerst de bezuinigingen op die uitkeringen van tafel. Dat heeft partijleider Jesse Klaver gezegd op een ledenbijeenkomst in Utrecht, aan de vooravond van Prinsjesdag.
Klaver benadrukte dat Pro is opgericht om ongelijkheid tegen te gaan en de verzorgingsstaat te versterken. «Je kunt niet van ons vragen om mee te werken aan de afbraak daarvan», zei hij tegen de aanwezige leden. Volgens de partijleider is het menens: als het kabinet denkt dat dit holle retoriek is, «dan maken ze een pijnlijke vergissing».
De WIA staat onder druk. Ongeveer 600.000 mensen ontvangen een uitkering en jaarlijks komen daar tot 90.000 bij. Door een tekort aan keuringsartsen lopen de wachtlijsten op. Het kabinet wil de WIA hervormen en heeft een miljardenbezuiniging ingeboekt. Een deel daarvan is tijdelijk of deels ingetrokken, maar het schrappen van de permanente uitkering voor volledig arbeidsongeschikten staat nog steeds in de plannen.
Pro wil wel compromissen sluiten, maar geen verlaging van uitkeringen accepteren. Klaver herhaalde dat zijn partij openstaat voor een breed begrotingsakkoord over alle ministeries. Ook steunt Pro alleen een Belastingplan waarbij «de allerrijksten eerlijk meebetalen». Als er niet naar de partij wordt geluisterd, stemt Pro tegen de begroting van Sociale Zaken en het Belastingplan.
De vakbonden FNV en CNV vinden de huidige WIA ook onhoudbaar, maar willen net als Pro niet praten over hervormingen als er vooraf al een bezuinigingsdoel is gesteld. De coalitie heeft de steun van Pro nodig voor een meerderheid in de Tweede Kamer en bijna een meerderheid in de Eerste Kamer. Klaver riep de coalitiepartijen op om voor «links» te kiezen. «Door geen richting te kiezen, neemt dit kabinet een onverantwoorde gok met het landsbelang. Stop met zwabberen en doormodderen», aldus Klaver.
De ledenbijeenkomst in Utrecht ging daarnaast over de vraag bij welke Europese fractie de fusiepartij Pro zich aansluit. De acht Europarlementariërs van Pro zijn verdeeld: vier voormalig GroenLinksers willen bij de Groenen, vier ex-PvdA'ers bij de sociaaldemocraten. Een commissie van oud-PvdA'er Mariëtte Hamer en oud-GroenLinkser Nel van Dijk adviseerde het partijbestuur om zich aan te sluiten bij de sociaaldemocraten, omdat die fractie groter is. Het partijbestuur heeft dat advies overgenomen.
De leden mogen zich hierover uitspreken in een referendum dat loopt van 18 tot en met 25 september. In datzelfde referendum wordt ook gevraagd wie de nieuwe partijvoorzitter moet worden. Drie kandidaten stellen zich verkiesbaar: voormalig vicevoorzitter van de FNV Kitty Jong, oud-PvdA-Kamerlid en directeur van Oxfam Novib Michiel Servaes en RoodGroen-oprichter Frank van de Wolde.