Staatssecretaris Erkens (Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur) heeft geschokt gereageerd op undercoverbeelden van dierenrechtenorganisatie Animal Rights. Op de beelden is te zien hoe medewerkers van zestien Nederlandse konijnenhouderijen levende vleeskonijnen aan oren, vacht, poten of kop optillen en in grote aantallen in transportkratten of winkelwagentjes gooien. Dieren komen daarbij in de verdrukking en zieke konijnen worden soms op de grond doodgeslagen. De beelden zijn gemaakt op bedrijven die konijnen exporteren naar slachthuizen in België.
Erkens noemt de beelden „verschrikkelijk” en „onaanvaardbaar”. „Zo omgaan met dieren keur ik ten zeerste af”, schrijft hij in antwoord op Kamervragen van D66 en de Partij voor de Dieren. Hij zegt verder dat het hem „aan het hart gaat” en dat het verontrustend is dat sommigen zich kennelijk vrij voelen om dieren zo te behandelen wanneer er geen toezichthouder in de buurt is.
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft een grote hoeveelheid recente beelden ontvangen van Animal Rights. Die worden nu onder meer op authenticiteit onderzocht. Als daaruit blijkt dat er daadwerkelijk sprake is van dierenmishandeling, zullen de betrokken bedrijven strafrechtelijk worden vervolgd, aldus Erkens. Hij voegt daaraan toe dat de beelden die de NVWA tot nu toe heeft bekeken, wijzen op „structurele en ernstige overtredingen” in de omgang met dieren.
De staatssecretaris wil de Tweede Kamer voor het einde van dit jaar informeren over eventuele vervolgstappen. Ondertussen wordt al toezicht ingericht op het vangen en laden van konijnen. Dat deel van het proces bleef tot nu toe vaak buiten beeld, omdat inspecties zich vooral richtten op de huisvesting van de vleeskonijnen. Met het nieuwe toezicht wil Erkens voorkomen dat mishandeling tijdens het transport onopgemerkt blijft.
Animal Rights maakte de beelden eerder openbaar en sprak van structurele misstanden in de konijnenhouderij. De organisatie deed de beelden over aan de NVWA en vroeg om strengere handhaving. D66 en de Partij voor de Dieren stelden naar aanleiding van de beelden Kamervragen aan de staatssecretaris.
De kwestie raakt aan bredere discussies over dierenwelzijn in de intensieve veehouderij. Nederland kent relatief weinig commerciële konijnenhouderijen, maar een deel daarvan exporteert levende dieren naar België, waar ze worden geslacht. Critici wijzen erop dat transport van levende dieren risico’s met zich meebrengt voor het welzijn van de dieren, vooral wanneer het laden en lossen niet zorgvuldig gebeurt.
Erkens benadrukt dat hij streng wil optreden tegen overtreders. „Als blijkt dat er sprake is van dierenmishandeling, dan zullen de bedrijven strafrechtelijk worden vervolgd”, herhaalt hij. De uitkomst van het onderzoek van de NVWA is daarbij leidend. De staatssecretaris wil de Kamer voor het einde van het jaar informeren over de voortgang en mogelijke maatregelen.