Rosyjskie ograniczenia wyjazdowe związane z systemem wojskowym po raz pierwszy, według organizacji «Идите лесом!», doprowadziły do potwierdzonego zawrócenia na granicy mężczyzny, który odbył już zasadniczą służbę i pozostaje w rezerwie. 24-letni mieszkaniec obwodu rostowskiego 2 września próbował wylecieć z Krasnodaru. Po dodatkowej kontroli paszportowej otrzymał urzędowe zawiadomienie o czasowym ograniczeniu prawa do opuszczenia Rosji.
Mężczyzna służył w wojsku w 2024 roku. Po zakończeniu służby został przeniesiony do rezerwy. To istotne, bo rosyjskie przepisy dotyczące elektronicznych wezwań przewidują automatyczne ograniczenie wyjazdu dla osób podlegających poborowi do służby wojskowej po umieszczeniu wezwania w rejestrze. Przepisy nie ustanawiają wprost ogólnego, automatycznego zakazu dla wszystkich osób pozostających w rezerwie.
Według relacji przekazanej «Идите лесом!» sprawa zaczęła się w listopadzie 2025 roku. Rezerwista dostał wezwanie w celu aktualizacji danych ewidencji wojskowej i twierdzi, że stawił się w komisariacie. Wtedy otrzymał wpis dotyczący przydziału mobilizacyjnego. Później to samo wezwanie pojawiło się jednak w elektronicznym rejestrze ze statusem odpowiadającym niestawieniu się.
Następnie komisariat wojskowy wydał decyzję o czasowym ograniczeniu wyjazdu. Rezerwista utrzymuje, że przed podróżą nie widział informacji o zakazie. Dowiedział się o nim dopiero podczas kontroli na lotnisku. Po odmowie złożył skargę przez rosyjski portal usług państwowych i próbował uzyskać z rejestru numer decyzji.
Organizacja podkreśla, że jest to pierwszy znany jej przypadek, w którym rezerwista rzeczywiście nie został wypuszczony z kraju z powodu decyzji komisariatu. Wcześniej opisywano innego rezerwistę, u którego w rejestrze pojawiły się ograniczenia, ale lokalny komisariat twierdził wtedy, że wezwanie było wynikiem „błędu systemu”. Nie było potwierdzonej próby przekroczenia granicy.
Inaczej wygląda sytuacja zwykłych poborowych. Pod koniec sierpnia «Идите лесом!» odnotowało wyraźny wzrost problemów z wyjazdem. Spośród 73 poborowych, którzy zgłosili się do organizacji i próbowali wyjechać bezpośrednio z Rosji, 50 przekroczyło granicę, a 23 nie. Część osób twierdziła, że o ograniczeniu dowiadywała się dopiero na kontroli granicznej.
To nie są dane państwowe ani pełna statystyka rosyjskich granic. Pokazują jednak, że cyfrowy system wezwań i decyzje komisariatów są coraz częściej egzekwowane w praktyce. Z punktu widzenia państw sąsiadujących z Rosją, w tym Polski, ma to znaczenie także dla oceny mobilizacyjnej presji wewnątrz Rosji i ewentualnych zmian w przepływach migracyjnych.
Nie ma jednak podstaw, by z jednego przypadku wyciągać wniosek, że Moskwa zamknęła granice wszystkim rezerwistom. Sama organizacja, która opisała sprawę, stanowczo przed tym przestrzega. Kluczowe będzie to, czy decyzja wobec 24-latka zostanie utrzymana po skardze i czy pojawią się kolejne podobne przypadki.
Jeżeli takie odmowy zaczną się powtarzać, będzie to oznaczało praktyczne rozszerzenie kontroli nad przemieszczaniem się osób objętych ewidencją wojskową. Na razie wiadomo o jednym potwierdzonym rezerwiście i o rosnącej liczbie odmów dotyczących poborowych.