Rumunia poinformowała o udaremnieniu operacji sabotażowej, którą jej służby wiążą z Rosją. Sprawa dotyczy 40-letniego obywatela Federacji Rosyjskiej mieszkającego w Rumunii. Według tamtejszej prokuratury miał on przez kilka miesięcy zbierać informacje wojskowe, fotografować sprzęt rumuńskich i sojuszniczych sił oraz obserwować ruch personelu. Sąd Apelacyjny w Bukareszcie zdecydował 8 września o 30 dniach aresztu tymczasowego.
Dla Polski ta sprawa jest istotna nie dlatego, że doszło do niej daleko od naszej granicy, lecz dlatego, że dotyczy tego samego systemu bezpieczeństwa. Rumunia, podobnie jak Polska, leży na wschodniej flance NATO, wspiera Ukrainę i gości siły oraz infrastrukturę sojuszniczą. Każda próba rozpoznawania takich obiektów uderza więc w bezpieczeństwo całego mechanizmu odstraszania, a nie tylko jednego państwa.
Rumuńska służba wywiadowcza SRI podała, że podejrzany był obserwowany od lutego 2026 roku. Miał dokumentować centra łączności, krajowe bazy wojskowe używane przez sojuszników NATO, siedziby instytucji systemu obrony i bezpieczeństwa oraz infrastrukturę krytyczną. Prokuratura DIICOT dodaje, że od lutego do lipca miał działać pod bezpośrednim kierownictwem osoby, z którą utrzymywał kontakt przez szyfrowane komunikatory internetowe.
W materiale śledczym wymieniono obiekty w okręgach Kluż, Konstanca, Călărași i Ilfov oraz w Bukareszcie. Podejrzany miał fotografować rumuński i sojuszniczy sprzęt wojskowy, a także przemieszczenia żołnierzy i wyposażenia. SRI podała ponadto, że pośrednik miał zlecać mu wykonywanie materiałów dotyczących strategicznych celów wojskowych, w tym ukraińskich samolotów transportowych Antonow podczas ich pobytu w Rumunii.
To ważny szczegół z punktu widzenia wojny hybrydowej. Informacja o trasie transportu, czasie postoju samolotu, rodzaju sprzętu na płycie lotniska czy rytmie przemieszczania jednostek może być użyteczna nawet wtedy, gdy każda pojedyncza fotografia wygląda jak materiał dostępny przypadkowemu obserwatorowi. Wartość powstaje po połączeniu wielu drobnych danych w jeden obraz operacyjny.
SRI twierdzi, że sposób działania jest podobny do schematów używanych przez sieci sabotażowe kierowane przez podmioty z Federacji Rosyjskiej w innych państwach Europy. Rumuńska służba odwołuje się także do udaremnionych przypadków z lat 2024 i 2025. To ocena służb, a nie prawomocne ustalenie sądu w obecnym postępowaniu.
Z punktu widzenia państw wschodniej flanki najważniejsza jest właśnie powtarzalność mechanizmu: pośrednik, osoba wykonująca proste zadania terenowe, szyfrowana komunikacja, zbieranie zdjęć i informacji o obiektach, a następnie potencjalne przejście od rozpoznania do sabotażu. Taki model jest tańszy i trudniejszy do przypisania niż klasyczna operacja prowadzona bezpośrednio przez oficera służb.
Polskie służby i wojsko od lat muszą brać pod uwagę podobne ryzyko wokół baz, węzłów logistycznych, kolei, lotnisk i infrastruktury energetycznej. Rumunia przypomina, że ochrona wschodniej flanki nie kończy się na obronie przeciwlotniczej i obecności wojsk. Obejmuje również kontrwywiad, kontrolę dostępu, analizę nietypowej aktywności i ochronę informacji o ruchach sojuszniczych.
Podejrzany w Rumunii korzysta z domniemania niewinności, a areszt tymczasowy nie przesądza o winie. Śledztwo musi jeszcze ustalić zakres przekazanych materiałów, tożsamość osoby kierującej działaniami i to, czy plan sabotażu wyszedł poza etap rozpoznania.
Dla Warszawy najważniejszy wniosek jest praktyczny: jeśli ten sam typ operacji pojawia się w kilku państwach NATO, odpowiedź nie może pozostać wyłącznie narodowa. Wymiana danych kontrwywiadowczych, szybkie porównywanie metod działania i ochrona wspólnych szlaków logistycznych stają się częścią tej samej obrony, co czołgi, samoloty i systemy przeciwlotnicze.
Dalszy bieg sprawy zależy teraz od rumuńskiej prokuratury i sądu. Każdy kolejny dowód może pokazać, czy był to pojedynczy przypadek, czy fragment szerszej sieci działającej po różnych stronach wschodniej flanki.