De Europese Centrale Bank komt op 10 september bijeen met een duidelijke marktverwachting: de depositorente gaat waarschijnlijk met 0,25 procentpunt omhoog, van 2,25 naar 2,50 procent. De beslissing wordt om 14.15 uur bekendgemaakt na de vergadering van de Raad van Bestuur in Berlijn.
De aanleiding is vooral de inflatie. In augustus steeg de jaarlijkse inflatie in de eurozone volgens de eerste raming van Eurostat naar 3,3 procent, tegen 2,9 procent in juli. Energie was de grootste uitschieter met 14,3 procent. In Nederland lag de geharmoniseerde inflatie op 2,8 procent, dus onder het gemiddelde van de eurozone.
In juni verhoogde de ECB de rente al met 0,25 procentpunt. In juli volgde een pauze. De depositorente bleef 2,25 procent, de basisherfinancieringsrente 2,40 procent en de marginale beleningsrente 2,65 procent. Uit het verslag van die vergadering blijkt dat alle bestuursleden de pauze steunden.
Het probleem voor de ECB is dat de huidige inflatiegolf sterk door energie wordt veroorzaakt. Een hogere rente maakt olie of gas niet goedkoper. Wel kan de centrale bank voorkomen dat hogere energiekosten zich langdurig verspreiden naar andere prijzen, lonen en verwachtingen. Dat is vooral belangrijk wanneer bedrijven de hogere kosten stap voor stap doorberekenen.
Voor Nederland werkt een renteverhoging via krediet en vertrouwen. Nieuwe hypotheken en bedrijfsleningen worden gevoeliger voor de hogere geldmarktrente. De ECB meldde in juli al dat de vraag naar hypotheken was afgenomen en dat banken hun kredietvoorwaarden in het tweede kwartaal hadden aangescherpt.
Dat remt de economie op een moment dat de groei in de eurozone beperkt blijft. De ECB verwachtte in juni voor 2026 een groei van 0,8 procent. Voor 2027 was dat 1,2 procent en voor 2028 1,5 procent. De inflatie zou volgens die raming gemiddeld 3,0 procent bedragen in 2026, 2,3 procent in 2027 en 2,0 procent in 2028.
De nieuwe ramingen van 10 september worden daarom minstens zo belangrijk als het rentebesluit zelf. Als de ECB verwacht dat de energieprijsstijging lang doorwerkt, kan 2,50 procent een tussenstation zijn. Als de inflatie later terugvalt en de onderliggende prijsdruk beperkt blijft, kan de bank langer op hetzelfde niveau blijven.
De markt had op 4 september een verhoging naar 2,50 procent volledig ingeprijsd. Verder vooruit is er veel minder zekerheid. In de enquête van de ECB onder professionele voorspellers lag de meest genoemde depositorente voor het vierde kwartaal van 2026 en het eerste kwartaal van 2027 op 2,50 procent. Daarna werd een geleidelijke daling richting 2 procent verwacht.
Voor Nederlandse huishoudens en bedrijven is dus niet alleen donderdag van belang. De grotere vraag is hoe lang de rente hoog blijft. Een eenmalige stap van 0,25 procentpunt is te overzien wanneer daarna rust volgt. Een langere reeks verhogingen zou veel meer invloed hebben op woningfinanciering, investeringen en consumptie. De energieprijzen en de nieuwe inflatieverwachtingen bepalen welke richting de ECB kiest.